Abstract
Mazkur maqola O‘zbekistonning kosmik sohadagi eng muhim loyihalaridan biri — birinchi milliy kosmonavtni fazoga uchirish rejasini chuqur tahlil qiladi. 2025-yil 26-dekabrda Prezident Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasida e’lon qilingan va 2026-yil 16-fevraldagi maxsus taqdimotda batafsil muhokama qilingan ushbu loyiha doirasida 2028-yilda “Mirzo Ulug‘bek” nomli 6U CubeSat formatidagi birinchi milliy ilmiy sun’iy yo‘ldosh orbitaga chiqarilishi va birinchi o‘zbek kosmonavtining 10–14 kunlik qisqa muddatli parvozi rejalashtirilgan. Maqolada loyihaning ilmiy-texnologik rivojlanishdagi ramziy ahamiyati, Yerning masofadan zondlash, ekologik monitoring, qishloq xo‘jaligi va favqulodda vaziyatlarni boshqarishdagi qo‘llanilishi, parvoz davomida o‘tkaziladigan tibbiy-biologik, genetik va materialshunoslik tadqiqotlari yoritiladi. Shuningdek, loyiha yosh avlodni kosmik soha, aerokosmik muhandislik, fizika, biologiya va dasturlash kabi STEM yo‘nalishlariga jalb qilishdagi strategik ahamiyati, milliy g‘urur tuyg‘usini kuchaytirishi va O‘zbekistonni Markaziy Osiyoda kosmik texnologiyalar markaziga aylantirish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Maqola oxirida loyihani yanada samarali amalga oshirish va uning ijtimoiy-iqtisodiy ta’sirini oshirish bo‘yicha bir qator ilmiy-amaliy tashabbuslar va takliflar ilgari suriladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 26-dekabr Oliy Majlisga Murojaatnomasi.
2. “O‘zbekkosmos” agentligining 2026-yil 16-fevral taqdimoti materiallari (gov.uz va uzbekkosmos.uz).
3. Gazeta.uz. 2026-yil 16-fevral.
4. Kun.uz. Prezidentga kosmik loyiha taqdimoti. 2026-yil 16-fevral.
5. Dunyo IA. Uzbekistan to launch first national satellite “Mirzo Ulugbek” in 2028. 2026-yil 17-fevral.
6. Euronews. Uzbekistan’s first astronaut and satellite mission planned for 2028. 2026-yil 20-fevral.