YANGI O‘ZBEKISTON, YANGI TADQIQOTLAR JURNALI
Mazkur to‘plamda “Yangi O‘zbekiston, yangi tadqiqotlar” jurnaliga kelib tushgan tezis va maqolalar o‘rin olgan. Ushbu jurnalda zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish jarayonida innovatsion ta’lim texnologiyalarini joriy etish va loyihalashtirish, integratsion ta’limni rivojlantirishda yo‘nalishlar bo‘yicha kreativ g‘oyalar, takliflar va yechimlarni amalga oshirish maqsad qilib olingan. Bu jurnal materiallaridan OTM professor-o‘qituvchilari, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari va umumta’lim maktab o‘qituvchilari, mustaqil tadqiqotchilar, magistrantlar, ilmiy xodimlar, iqtidorli talabalar hamda shu sohada ilmiy ish olib borayotgan tadqiqotchilar foydalaishlari mumkin. ONLINE ISSN: 3030-3494
Ushbu maqolada DNK molekulasining struktura-xususiyatlari, uning replikatsiyasi, genetik informatsiyani tashish mexanizmlari va irsiyatdagi o‘rni ilmiy asosda tahlil qilinadi. DNK ning ikki spiral modeli, nukleotidlar tuzilishi, komplementarlik prinsipi, gen ekspressiyasi va epigenetik omillar irsiy belgilarni shakllantirishdagi roli keng yoritildi. Shuningdek, DNKning B-, A-, Z- shakllari solishtirilib, ularning biologik ahamiyati jadvallar orqali ko‘rsatildi. Maqolada DNK replikatsiyasi bosqichlari, oqsil sintezi jarayoni, mutatsiyalar, ularning irsiy o‘zgarishlarga ta’siri hamda CRISPR-Cas9 texnologiyasining zamonaviy imkoniyatlari batafsil bayon etiladi.
DNK tuzilishi, irsiyat, replikatsiya, gen ekspressiyasi, epigenetika, mutatsiya, CRISPR.
HOW THE EVIL EYE AND ENVY IMPACT PRODUCTIVITY: A SPIRITUAL PRODUCTIVITY PERSPECTIVE
Contemporary productivity literature emphasizes psychological strategies, time-management systems, and behavioral optimization, yet it rarely addresses the spiritual factors that influence human performance. In Islamic tradition, the evil eye (al-ʿayn) and envy (ḥasad) are acknowledged as real phenomena capable of causing emotional, physical, and cognitive disturbances. This article explores how these spiritual forces may intersect with professional productivity, drawing on a narrative case study of a sudden decline in Qur’an memorization after exposure to envy. Through a thematic analysis of Islamic texts and lived experiences, the paper outlines potential manifestations of spiritual harm in workplace performance, including loss of motivation, cognitive blocks, disrupted team dynamics, and unexplained technical issues. Practical prophetic guidelines—such as maintaining adhkar, limiting public disclosure of successes, and performing ruqyah—are presented as protective strategies. The article concludes by encouraging a balanced approach: acknowledging the spiritual dimension without falling into paranoia, and recognizing that divine protection ultimately supersedes any harm caused by envy or the evil eye.
Evil Eye; al-ʿayn; envy; ḥasad; Islamic psychology; spiritual health; barakah; workplace performance; productivity decline; ruqyah; Qur’anic guidance.
Infectious diseases are illnesses caused by microorganisms such as bacteria, viruses, fungi, or parasites that can spread directly or indirectly from one person to another. Common infectious diseases include influenza, tuberculosis, malaria, COVID-19, and hepatitis. These diseases remain one of the major public health problems worldwide, especially in developing countries. Prevention measures such as vaccination, good hygiene, and proper sanitation are essential to control the spread of infections. Understanding the causes, symptoms, and treatment methods of common infectious diseases helps to reduce their impact on human health and improve overall quality of life.
Infectious diseases, Epidemics, Plague, Cholera, Influenza, Public health, Antibiotic-resistant bacteria, Viruses, Disease transmission, Prevention methods, Common cold, Viral infections, Bacterial infections
ПОДХОДЫ К ЛИНГВОДИДАКТИЧЕСКОЙ ОБРАБОТКЕ ЛЕКСИКО ГРАММАТИЧЕСКОГО МАТЕРИАЛА УЗБЕКСКОГО И АНГЛИЙСКОГО ЯЗЫКОВ
Рассматриваются наиболее оптимальные подходы к лингводидактической обработке лексико-грамматического материала узбекского и английского языков с позиций коммуникативной методики в целях определения минимума необходимых единиц интенсивного обучения английского языка в современном узбекоязычном обществе.
узбекский язык [как государственный], английский язык [как изучаемый], лингводидактика, языковая картина мира, специфика англоязычного образа жизни, культура, узбекско-английская идиоматическая схожесть, общее и различительное в языках, синтаксический уровень.
BENEFITS AND SIDE EFFECTS OF MEDICATIONS
Medications play a vital role in maintaining and restoring health by preventing, treating, and managing various diseases. They help reduce pain, control chronic conditions, and improve quality of life. However, while medications provide many benefits, they can also cause side effects ranging from mild symptoms, such as dizziness or nausea, to serious complications affecting organs or body systems. The effects of medications depend on factors such as dosage, duration of use, and individual body reactions. Therefore, it is essential to use drugs responsibly, follow medical advice, and be aware of possible side effects to ensure safe and effective treatment.
THE HEART AND CARDIOVASCULAR SYSTEM: STRUCTURE, FUNCTION, AND HEALTH IMPLICATIONS
The cardiovascular system, also known as the circulatory system, plays a fundamental role in maintaining homeostasis by transporting oxygen, nutrients, hormones, and waste products throughout the body. The heart serves as the central organ of this system, acting as a pump that ensures continuous blood circulation. This paper provides an overview of the structure and function of the heart and cardiovascular system, discusses the physiological mechanisms that sustain circulation, and highlights the common disorders affecting cardiovascular health. Findings indicate that maintaining cardiovascular efficiency depends on lifestyle factors such as diet, exercise, and stress management. The study underscores the importance of cardiovascular education for disease prevention and overall well-being.
heart, cardiovascular system, circulation, blood vessels, health, disease prevention
Ushbu maqolada o’zbek adabiyotining yirik namoyandalaridan biri bo’lgan Abdulla Qahhorning hayoti, ijodiy shakllanish jarayoni va adabiy merosi tahlil qilinadi. Adibning realizm an’analari asosida yaratilgan asarlarida jamiyat hayotining tanqidiy, ijtimoiy va ma’naviy muammolari badiiy umumlashtirilgani ilmiy yondashuv asosida ko’rsatib beriladi. Maqolada Qahhor asarlarining mavzu doirasi, obrazlar tizimi, badiiy uslub, kulgi va satira vositalarining qo’llanilishi hamda ularning o’zbek adabiyoti taraqqiyotiga ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, adibning asarlari misolida yozuvchining ijodiy tamoyillari va milliy adabiyotdagi o’rni tahlil qilingan.
Abdulla Qahhor, o’zbek adabiyoti, realizm, badiiy mahorat, satira, ijtimoiy muammolar, obrazlar tizimi, adabiy meros.
THE ROLE OF IMMUNITY IN DISEASE PREVENTION
Immunity is the biological defense system that protects the human body from infectious agents and foreign substances. It is a complex network of cells, tissues, and organs working together to detect and eliminate pathogens such as bacteria, viruses, fungi, and parasites. The immune system not only fights infections but also provides long-term protection through immune memory. This paper discusses the fundamental role of immunity in disease prevention, describing its types, mechanisms, and clinical importance in maintaining human health.
immunity, immune system, antibodies, vaccination, innate immunity, adaptive immunity, disease prevention.
IJODIY PEDAGOGIK MUHITNI YARATISHNING TA’LIM JARAYONIGA TA’SIRI: BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARDA KREATIV TAFAKKURNI RIVOJLANTIRISH OMILLARI
Ushbu maqolada ijodiy pedagogik muhitning ta’lim jarayoniga ta’siri va uning bo‘lajak o‘qituvchilarda kreativ tafakkurni shakllantirishdagi o‘rni tahlil qilingan. Kreativ pedagogik muhit tushunchasi, uning asosiy komponentlari, ta’lim jarayonida motivatsiya, erkin fikrlash, muammoli vaziyatlarni hal qilish va innovatsion yondashuvni kuchaytirishdagi funksiyalari ilmiy asoslangan. Shuningdek, bo‘lajak o‘qituvchilarda kreativ tafakkur rivojiga ta’sir qiluvchi tashkiliy–pedagogik shartlar, metodlar va zamonaviy texnologiyalar tahlil etiladi. Maqola ijodiy ta’lim muhiti bilan integratsiyalashgan interaktiv o‘qitish texnologiyalarining afzalliklarini ochib beradi.
ijodiy pedagogik muhit, kreativ tafakkur, muammoli ta’lim, motivatsiya, pedagogik innovatsiya, ta’lim texnologiyalari, bo‘lajak o‘qituvchi, ijodkorlik.
TARBIYAVIY TADBIRLAR ORQALI O'QUVCHILARDA IJTIMOIY QADRIYATLARNI SHAKLLANTIRISH
Ushbu maqolada muallif yosh avlodni milliy qadriyatlar va ajdodlarimizning bebaho merosi milliy oʼzlikni anglash ruhida tarbiyalashda maktabda oʼtiladigan fanlardan tashqari kutubxonalar, mahalla, madaniyat, maʼnaviyat va maʼrifat markazlari bilan hamkorlikda yoshlarni kitobxonlik, sheʼrxonlik kechalari, ijodiy uchrashuvlar, katta avlod vakillari ishtirokida milliy qadriyatlar aks ettirilgan turli tadbirlarga jalb etishdagi tarbiyaviy taʼsiri haqida oʼz fikr-mulohazalarini asoslangan holda bildiradi.
Sharqona dunyoqarash, milliy qadriyatlar, tadbirlar- tarbiya, odob -axloq.
Diagnostic technology has revolutionized the field of modern medicine, enabling early detection, accurate diagnosis, and effective treatment of numerous diseases. Over recent decades, advancements in imaging systems, molecular diagnostics, artificial intelligence (AI), and laboratory automation have significantly improved the speed and precision of diagnosis. This paper explores the history, current developments, and future prospects of diagnostic technologies, emphasizing their role in improving global healthcare outcomes. Challenges such as high cost, ethical concerns, and limited accessibility in developing regions are also discussed.
Diagnostic technology, medical imaging, molecular diagnostics, artificial intelligence, point-of-care testing, healthcare innovation
O’QUVCHILARDA “TARBIYA FANLAR”NI O’QITISH JARAYONIDA ILMIY DUNYOQARASHNI SHAKLLANTIRISH
Ushbu maqolada o‘quvchilarda “Tarbiya fanlar”ni o‘qitish jarayonida ilmiy dunyoqarashni shakllantirishning mazmuni, ahamiyati va metodologik asoslari keng yoritilgan. Globallashuv va axborot texnologiyalari jadal rivojlanayotgan davrda yoshlarning fikrlash madaniyati, ijtimoiy ongini shakllantirishda tarbiyaning tutgan o‘rni tahlil etiladi. Maqola davomida tarbiyaning ijtimoiy muhit, oila, maktab va jamiyat bilan uzviy bog‘liqligi, yosh avlodni yaxshilikka chorlash, mas’uliyat, axloqiy fazilatlarni shakllantirishdagi o‘rni yoritiladi. Tadqiqot yoshlar ongiga ilmga chanqoqlik, ma’naviy yuksalish, refleksiya, mustaqil fikrlash va ijtimoiy mas’uliyat kabi sifatlarni singdirishda tarbiya va ilm uyg‘unligining hal qiluvchi ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatadi.
ilmiy dunyoqarash, tarbiya jarayoni, ma’naviy kamolot, pedagogik yondashuv, tarbiyaning metodologik asoslari, axloqiy fazilatlar, mustaqil fikrlash, ma’naviy poydevor, yoshlar tarbiyasi
OMMAVIY AXBOROT VOSITALARINING JAMOATCHILIK PSIXOLOGIYASIGA TA’SIRI: ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA PSIXOLOGIK MEXANIZMLAR
Ushbu maqolada ommaviy axborot vositalarining (OAV) jamoatchilik psixologiyasiga ko‘rsatayotgan ta’siri zamonaviy psixologik nazariyalar asosida tahlil qilinadi. Maqolada televideniye, internet, ijtimoiy tarmoqlar va raqamli platformalarning inson ongiga, xulq-atvoriga, ijtimoiy qarorlariga hamda ommaviy fikr shakllanishiga ta’sir mexanizmlari ochib beriladi. Shuningdek, media manipulyatsiyasi, axborot oqimining tezligi, virtual makonning psixologik xususiyatlari va ularning jamoatchilik kayfiyatiga ta’siri ilmiy asosda yoritiladi. Tadqiqot natijalari OAVning zamonaviy jamiyatda nafaqat axborot manbai, balki ijtimoiy ongni boshqaruvchi kuch sifatida shakllanib borayotganini ko‘rsatadi.
ommaviy axborot vositalari, jamoatchilik psixologiyasi, media manipulyatsiyasi, ijtimoiy tarmoqlar, axborot xavfsizligi, ijtimoiy ong, psixologik ta’sir.
THE IMPORTANCE OF MEDICAL STERILIZATION AND INFECTION CONTROL
Medical sterilization and infection control constitute the core foundation of safe medical practice and patient protection. In modern healthcare systems, the risks associated with microbial contamination, cross-infection, and hospital-acquired infections (HAIs) remain among the most significant global health challenges. Sterilization aims at the complete destruction of microorganisms, including highly resistant bacterial spores, viruses, fungi, protozoa, and prions. Infection control, in turn, is a broad, systematic approach that involves hygiene discipline, environmental sanitation, aseptic protocols, proper use of personal protective equipment, safe waste disposal, ventilation systems, antibiotic stewardship, outbreak management, and continual monitoring programs. As patient volume, surgical procedures, and invasive diagnostic interventions increase worldwide, the need for strict sterilization procedures becomes more critical. The growing threat of antimicrobial resistance adds further urgency to improving sterilization technologies and adherence to infection control protocols. Modern sterilization includes autoclaving, dry heat, ethylene oxide gas sterilization, hydrogen peroxide plasma sterilization, ozone sterilization, peracetic acid processing, and gamma irradiation. Infection control encompasses hand hygiene, PPE, surface disinfection, isolation precautions, environmental microbiological surveillance, and high-level reprocessing systems.This paper presents a comprehensive and deep analysis of the scientific basis, technological applications, and public health importance of sterilization and infection control. It also examines international guidelines from WHO, CDC, and ECDC, exploring their relevance to modern clinical practice. The review concludes that integrated sterilization and infection control programs significantly reduce morbidity, mortality, economic costs, and outbreaks in healthcare institutions.
Sterilization; Infection control; Hospital-acquired infections; Medical disinfection; Autoclave sterilization; Dry heat sterilization; Chemical sterilants; Ethylene oxide gas; Hydrogen peroxide plasma; Aseptic technique; Antisepsis; Microbial contamination; Surgical instrument processing; Sterile supply management; Personal protective equipment (PPE); Hand hygiene; Environmental sanitation; Cross-infection prevention; Sterility assurance level (SAL); Medical waste management; High-level disinfection; Pathogen transmission control; Clinical microbiology; Patient safety protocols.
ALISHER NAVOIY VA UILYAM SHEKSPIR ASARLARIDA ANTONOMAZIYA SAN'ATINING SEMANTIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada Alisher Navoiy (1441-1501) va Uilyam Shekspir (1564-1616) asarlarida antonomaziya san'atining semantik xususiyatlari tahlil qilinadi. Turli madaniy muhitlarda ijod etgan bu ikki buyuk adib antonomaziyadan foydalanib, chuqur ma'nolar yaratgan. Maqolada konkret misollar asosida Navoiyning "Xamsa" asarlari va Shekspirning dramatik pyesalarida antonomaziyaning semantik funksiyalari, transformatsion qudrati va madaniy kontekstdagi farqlari ko'rsatilgan. Tadqiqot natijasida antonomaziyaning shaxsni ramzga aylantirish, baholashni tasvir ichiga singdirish va madaniy bilimlarni faollashtirish kabi asosiy vazifalarini bajarishi aniqlangan.
antonomaziya, semantik tahlil, Alisher Navoiy, Uilyam Shekspir, badiiy-tasvir vositalari, qiyosiy adabiyotshunoslik, ramziylik
THE DIFFERENCE BETWEEN SIGNS AND SYMPTOMS
Pain is a body-wide sensory signal generated by sensitive nerve cells called nociceptors that detect tissue damage and transmit signals to the brain via the spinal cord. Chronic pain, which lasts for more than six months, can persist after the initial injury has healed, making it difficult to manage and potentially impacting sleep, activities, and emotional well-being. It can result from persistent inflammation or changes to nerve fibers, causing the brain to become oversensitive to pain signals even without new injury. Chronic pain can have many triggers. For some, it starts with an injury such as a back sprain or a sporting event, while for others, it has conditions such as arthritis, fibromyalgia or nerve damage. It is also common for pain to be a symptom of a wider health problem, such as immune disorders or cancer. Recognizing what's behind the pain is the first step to finding relief.
Chronic pain, neuropathic pain, musculoskeletal pain, biopsychosocial model, pain management, quality of life.
Referred pain is a complex physiological and neurological phenomenon in which pain is perceived in a region of the body distant from the actual site of injury or pathology. This misperception occurs due to the convergence of afferent nerve fibers from both visceral and somatic structures onto the same spinal neurons. As a result, the brain cannot correctly localize the pain stimulus. Understanding the mechanisms of referred pain is essential for healthcare professionals, as it aids in diagnosing underlying conditions that may not present with direct pain at the site of the affected organ. This paper provides an overview of the physiological basis, clinical manifestations, and diagnostic importance of referred pain.
referred pain, convergence theory, nervous system, clinical diagnosis, visceral pain
BOSHLANGʻICH TAʼLIMDA INTERFAOL METODLARIDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGI.
Ushbu maqolada boshlang‘ich ta’lim jarayonida interfaol metodlardan foydalanishning nazariy asoslari, amaliy qo‘llanishi, o‘quvchilarning yosh xususiyatlariga ta’siri, raqamli vositalar bilan integratsiyasi hamda samaradorlik omillari tahlil qilingan. Interfaol metodlar ta’lim jarayonini faollashtirish, o‘quvchilarni mustaqil fikrlashga undash va muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim o‘rin tutishi yoritilgan. Shuningdek, boshlang‘ich ta’limda uchraydigan amaliy muammolar va ularni bartaraf etish bo‘yicha takliflar berilgan.
interfaol metod, boshlang‘ich ta’lim, samaradorlik, raqamli ta’lim, pedagogik texnologiya, o‘yinli metodlar,kompitensiyaviy yondashuv, pedagogik innovatsiyalar,didaktik prinsiplar,oʻquvchi faolligi,kognitiv rivojanish,metodik taʼminot.
IQLIM O’ZGARISHI BIOSFERAGA KO’RSATADIGAN TA’SIRLAR
Ushbu maqolada iqlim o‘zgarishining Yer biosferasiga ko‘rsatayotgan hozirgi va kutilayotgan ta’siri ilmiy asosda tahlil qilinadi. So‘nggi ilmiy manbalarga (IPCC AR6, IPBES, WWF Living Planet Report 2024, Nature, Science jurnallari) tayanib, global isishning biologik xilma-xillik, fenologik jarayonlar, ekotizimlarning geografik siljishi, okean biosferasi, uglerod aylanishi va invaziv turlar tarqalishiga ta’siri aniq raqamlar va modellashtirish natijalari bilan yoritiladi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, 2025 yil holatiga ko‘ra biosferada qaytarilmas o‘zgarishlar (Amazon o‘rmonining uglerod manbaiga aylanishi, mercan riflarining 70–90 % yo‘qolishi, permafrost erishi) allaqachon boshlangan bo‘lib, 1,5 °C maqsadiga erishilgan taqdirda ham ko‘plab turlar va ekotizimlar yo‘qoladi. 2 °C va undan yuqori stsenariylar esa global miqyosda “tipping point”larni faollashtirib, biosferaning jiddiy qisqarishiga olib keladi. O‘zbekiston kontekstida ham mahalliy ekotizimlarning sezilarli darajada zararlanayotgani qayd etiladi. Maqola 2050 yilgacha net-zero emissiya va tabiatni 30–50 % qayta tiklash zarurligini ta’kidlaydi.
iqlim o‘zgarishi, Biosfera, biologik xilma-xillik, ekotizim xizmatlari, fenologik o‘zgarishlar, Amazon o‘rmonlari, mercan riflari, permafrost erishi, O‘zbekiston iqlimi
PROGMALINGVISTIKA: SUN’IY INTELLEKT TILLARNI QANDAY O‘RGANMOQDA VA INSON TILINI QANDAY O‘ZGARTIRMOQDA
Progmalingvistika — sun’iy intellekt tilli modellari (LLM) bilan inson tili orqali eng samarali muloqot qilish san’ati va ilmiy yo‘nalishidir. Ushbu maqola progmalingvistikaning 2022–2025 yillardagi jadal rivojlanishini, iqtisodiy ahamiyatini, eng samarali prompt texnikalarini va tilshunoslik bilan chambarchas bog‘liqligini tahlil qiladi. Maqola 120 dan ortiq ilmiy ish, OpenAI, Anthropic, Google va xAI ochiq hisobotlari, 1 200 nafar professional prompt-muhandis ishtirokidagi so‘rovnoma hamda o‘zbek tilidagi 15 ta mahalliy model ustida o‘tkazilgan empirik tajribalarga asoslanadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, to‘g‘ri progmalingvistik yondashuv javob sifatini 70–117 % gacha oshirishi, o‘zbek kabi agglutinativ tillarda esa maxsus morfologik eslatmalar xatolik darajasini 10 baravar kamaytirishi mumkin. Progmalingvistika endi tilshunoslikning yangi bo‘limi sifatida pragmatika, semantika va sotsiolingvistika masalalarini qayta shakllantirmoqda.
progmalingvistika, prompt engineering, sun’iy intellekt, katta tilli modellar (LLM), Chain-of-Thought, o‘zbek tili AI, agglutinativ tillar, tilshunoslik va AI, avtomatik prompt optimallashtirish, Claude, GPT-4o, Grok.
ATROF-MUHIT IFLOSLANISHI VA INSON SALOMATLIGI: ZAMONAVIY XAVFLAR VA ILMIY YONDASHUVLAR
Tabiat va insoniyat bir-biriga chambarchars bog’langan bo’lib, tabiatdagi har qanday iqlimiy o’zgarishlar va atrof-muhit omillari inson hayotiga, albatta, o’z ta’sirini o’tkazmay qolmaydi. Atrof-muhit omillari inson hayotiga ta’sir qiluvchi tabiiy yoki texnogen omillardir. Insoniyatning mana shu omillar bilan o’zaro ta’sirlanishi odamlarning salomatligi, farovonligi va hayot sifatiga juda katta sezilarli ta’sir ko’rsatadi. Masalan, ekologik omillar, jumladan, havoning ifloslanishi, tuproqning ifloslanishi, radiatsiya, shovqin va iqlim o’zgarishlari inson salomatligidagi salbiy o’zgarishlarga sabab bo’ladi. Ushbu maqolada atrof-muhit omillari natijasida yuzaga kelayotgan muammolar va ularning yechimlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ayni vaqtda fuqarolar va davlat organlari tomonidan olib borilayorgan tadbirlar va ularning natijalari ham tahlil qilinadi.
Radiatsiya, havoning ifloslanishi, atrof-muhit omillari, ekologik omillar, reproduktiv funksiyalar, O’pka kasalliklari.
IQBOL MIRZO SHE’RIYATINING LINGVISTIK TABIATI
Ushbu maqolada Iqbol Mirzo she’riyatining o’ziga xos jihatlari o’rganilgan. Shuningdek, fonetik-stilistik vositalarning qator namunalari keltirilgan. Shoir she’rlarida undosh tovushlarning alohida ahamiyat kasb etganligi va o’ziga xos ritm va temp yaratilganini guvohi bo’lamiz.
Fonetik-stilistik vositalar, emotsional ta’sir, assonans, ritm, temp, fonografik vositalar, onomatopeya
HOMIYLIK VA FRANDRAYZING: JAMIYAT TARAQQIYOTI UCHUN MOLIYAVIY QO‘LLAB-QUVVATLASH
Ushbu maqola sponsoring (homiylik) va franchising (franshiza) tushunchalarini nazariy jihatdan tahlil qiladi, ularning chet eldagi va O‘zbekistondagi amaliyotini ko‘rsatadi. Homiylik va franshiza biznes modellarining afzalliklari, kamchiliklari, murakkab jihatlari, qonunchilik va bozordagi holatlari solishtiriladi. Maqolada jonli misollar orqali taqqoslashlar, tahliliy yondashuv va amaliy tavsiyalar berilgan. Maqola marketing, moliya, huquq va brend menejmenti sohalariga oid ma’lumotlarni o‘zida jamlaydi.
sponsoring, homiylik, franchising, franshiza, biznes model, litsenziya strategiyasi, O‘zbekiston, xalqaro amaliyot, huquqiy rejim.
ESHITISHIDA NUQSONI BO‘LGAN BOLALARNI IJTIMOIYLASHUVIGA TAYYORLASH JARAYONIDA TA’LIM VA TARBIYANING AHAMIYATI
Ushbu maqola eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarni ijtimoiylashuviga tayyorlash jarayonida ta’lim va tarbiyaning ahamiyati haqida so‘z yuritilgan.
Defektolig, Surdopedagog, Logoped, Maxsus pedagogika, kompensatsiya, empatiya zaif eshituvchi bolalar.
СУРУНКАЛИ ТОНЗЛИТДА ДОРИ ВОСИТАЛАРИНИ КУЛАШНИНГ АФЗАЛИКЛАРИ
Сурункали тонзилит (СТ) болалар ва катталар орасида кенг тарқалган юқори нафас йўли касалликлари қаторига кириб, такрорланувчи ангина, лимфоид тўқима фиброзлашуви ва умумий иммун дисбаланс билан кечади. Охирги ўн йилда СТни даволашда консерватив терапиянинг роли ортди, чунки антибактериал препаратлар, маҳаллий антисептиклар, иммуномодуляторлар ва пробиотиклар тонзил тўқимасидаги яллиғланишни бошқаришда самарали экани исботланган. Адабиётлар тахлилига кўра, замонавий дори воситалари яллиғланиш медиаторлари экспрессиясини пасайтиради, микробиом мувозанатини тиклайди, локал иммунитетни кучайтиради ва қайталанувчи ангиналар сонини сезиларли камайтиради. Энг самарали воситалар қаторига амоксициллин-клавуланат, цефалоспоринлар, фрамицетинли спрейлар, бензидамин, гексэтидин, бактериал лизатлар (IRS-19, Imudon), интерферон индукцияловчилар, ҳамда пробиотиклар киради. Шундай қилиб, дори воситаларининг комплекс қўлланилиши тонзилларнинг морфологик тикланиши, крипталар дренажи ва микробли биоплёнканинг йўқолишига ёрдам беради. Мақолада сурункали тонзилитда дори воситаларининг самарадорлиги, механизмлари ва афзалликлари халқаро тадқиқотлар асосида атрофлича ёритилган.
Сурункали тонзилит, антибиотиклар, антисептиклар, иммуномодуляторлар, пробиотиклар, микробиом.
ИНКЛЮЗИВНОЕ ХУДОЖЕСТВЕННОЕ ОБРАЗОВАНИЕ УЗБЕКИСТАНА ПЕРИОДА НЕЗАВИСИМОСТИ
В статье представлены ситуативный анализ развития инклюзивного художественного образования, рассматриваются различные модели обучения детей с ограниченными возможностями здоровья. Выявлена значимость инклюзивного художественного обучения детей с проблемами здоровья, описаны возможности и преимущества инклюзии. Автор статьи обосновывают достоинства инклюзивного обучения детей в художественных школах.
Инклюзия, искусство, творчество, инклюзивное художественное образование, включённое образование, инклюзивная модель, особые образовательные потребности, коррекционное обучение, интегрированное обучение, специальные (коррекционные) образовательные организации, модели обучения детей с ОВЗ, домашнее обучение, образовательный маршрут.
YUQORI JAG‘ BO‘SHLIG‘I - YUZ SOHASIDAGI KISTALARNING ETIOLOGIK OMILLARI
Yuqori jag‘ bo‘shlig‘i - yuz sohasidagi kistoz zararlanishlar rivojlanishiga infeksion, travmatik, genetik va atrof-muhit komponentlari kabi etiologik omillarning murakkab o‘zaro ta’siri sabab bo‘ladi. Bu omillarni tushunish to‘g‘ri tashxis qo‘yish, samarali davolash rejasini tuzish va kasallikning qayta yuzaga chiqishini oldini olish uchun muhimdir. Ushbu sharh yuqori jag‘ bo‘shlig‘i yuz sohasidagi kistalar shakllanishining patogenetik mexanizmlari bo‘yicha so‘nggi tadqiqotlarni ko‘rib chiqadi, bunda mikrob infeksiyalari, genetik moyilliklar, jarohatlantiruvchi omillar hamda kimyoviy yoki atrof-muhit ta’sirlarining ahamiyatini ta’kidlaydi. Ushbu etiologik jihatlarni aniqlashga kompleks yondashuv klinik natijalarni yaxshilashi va maqsadli davolash usullarini yo‘naltirishi mumkin, bu esa pirovardida yuqori jag‘ bo‘shlig‘i-yuz sohasidagi kistoz kasalliklarni samaraliroq davolashga yordam beradi.
Yuqori jag‘ bo‘shlig‘i-yuz kistalari, kista shakllanishi, infeksion omillar, genetik ta’sirlar, atrof-muhit omillari, jarohat, patogenez, odontogen kistalar, sinus kistalari, rivojlanish omillari, molekulyar mexanizmlar, klinik jihatlar.
YUQORI JAG‘ BO‘SHLIG‘I KISTALARI ETIOLOGIK OMILLARINING ZAMONAVIY TALQINLARI.
Yuqori jag‘ bo‘shlig‘i kistalari keng tarqalgan kasallik bo‘lib, ko‘pincha burun yondosh bo‘shliqlari rentgenografiyasi va kompyuter tomografiyasida tasodifan aniqlanadi. Shu bilan birga, adabiyotlarda peshona va ponasimon bo‘shliqlardagi kistalar haqida ma’lumotlar kam uchraydi. Ponasimon bo‘shliq kistalarini aniqlash ayniqsa murakkab, chunki mavjud rentgenologik usullar bilan ularni tashxislash imkonsiz. Burun yondosh bo‘shliqlari kistalarini tashxislash muammosi amaliyotga kompyuter tomografiyasini joriy etish orqali hal etildi.
Yuz-jag‘ kistalari, sinus kistalari etiologiyasi, yuqori jag‘ kistalarining shakllanishi, zamonaviy diagnostika yondashuvlari, tasvirlash usullari, odontogen kistalar, noodontogen kistalar, jarrohlik davolash, patogenez, yuz-jag‘ patologiyasi.
COVID-19 PANDEMIYASI DAVRIDA SURUNKALI RINOSINUSIT BILAN OG‘RIGAN BEMORLARNI KOMPLEKS TASHXISLASH VA DAVOLASH SAMARADORLIGINI OSHIRISH
COVID-19 pandemiyasi surunkali rinosinusit (SRS) bilan og‘rigan bemorlarni chuqur tashxislash va davolashda jiddiy qiyinchiliklar keltirib chiqardi. SRS va COVID-19 o‘rtasidagi alomatlarning o‘xshashligi, shaxsan tashriflarning cheklanishi va infeksiyani nazorat qilishning qat’iy protokollari innovatsion, ko‘p tarmoqli yondashuvlarni talab etmoqda. Ushbu sharh tasvirlash, molekulyar tahlillar va teletibbiyot kabi zamonaviy diagnostika usullarini tibbiy boshqaruv va minimal invaziv jarrohlik amaliyotlarini o‘z ichiga olgan individual davolash rejalari bilan uyg‘unlashtirishning muhim ahamiyatini ta’kidlaydi. Ish jarayoni samaradorligini oshirish, tashxis aniqligini yaxshilash va xavfsizlikni ta’minlash davom etayotgan pandemiya davrida va kelajakdagi tibbiy amaliyotda bemorlar uchun yaxshi natijalarga erishishning asosiy omillaridir.
Surunkali sinusit, COVID-19, kompleks diagnostika yondashuvi, ko‘p qirrali davolash strategiyalari, masofaviy tibbiy xizmat, zamonaviy tasvirlash usullari, genetik va molekulyar diagnostika, jarrohlik amaliyotlari, infeksiyaning oldini olish protokollari
COVID-19 SHAROITIDA SURUNKALI RINOSINUSIT BILAN OG‘RIGAN BEMORLARNI KOMPLEKS TASHXISLASH VA DAVOLASH SAMARADORLIGINI OSHIRISH.
COVID-19 pandemiyasi surunkali rinosinusitni (SRS) tashxislash va davolashni sezilarli darajada murakkablashtirdi, bu esa kompleks, ko‘p tarmoqli yondashuvning zarurligini ko‘rsatdi. Ushbu sharhda pandemiya davrida va undan keyin SRS bilan og‘rigan bemorlarni tashxislash aniqligini va davolash samaradorligini oshirish bo‘yicha zamonaviy strategiyalarga alohida e’tibor qaratilgan. Unda SARS-CoV-2 ning burun-sinuslar patologiyasiga ta’siri o‘rganilgan, innovatsion diagnostika usullari muhokama qilingan va konservativ boshqarish hamda jarrohlik aralashuvlarini o‘z ichiga olgan moslashtirilgan davolash usullari ko‘rib chiqilgan. COVID-19 keltirib chiqargan muammolarni hal qilish bemorlar ahvolini yaxshilash, kasallikning qaytalanishini kamaytirish va sog‘liqni saqlash resurslaridan foydalanishni optimallashtirish uchun juda muhimdir. Sharh klinik shifokorlarga bu o‘zgaruvchan sharoitda samarali, individual yordam ko‘rsatishda qo‘l kelishi uchun so‘nggi ilmiy ma’lumotlarni umumlashtiradi.
Surunkali rinosinusit, COVID-19, rinosinuslar diagnostikasi, kompleks davolash, multimodal tasvirlash, endoskopik muolajalar, tibbiy terapiya, SARS-CoV-2, immunitet javobi.