YANGI O‘ZBEKISTON, YANGI TADQIQOTLAR JURNALI
Mazkur to‘plamda “Yangi O‘zbekiston, yangi tadqiqotlar” jurnaliga kelib tushgan tezis va maqolalar o‘rin olgan. Ushbu jurnalda zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish jarayonida innovatsion ta’lim texnologiyalarini joriy etish va loyihalashtirish, integratsion ta’limni rivojlantirishda yo‘nalishlar bo‘yicha kreativ g‘oyalar, takliflar va yechimlarni amalga oshirish maqsad qilib olingan. Bu jurnal materiallaridan OTM professor-o‘qituvchilari, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari va umumta’lim maktab o‘qituvchilari, mustaqil tadqiqotchilar, magistrantlar, ilmiy xodimlar, iqtidorli talabalar hamda shu sohada ilmiy ish olib borayotgan tadqiqotchilar foydalaishlari mumkin. ONLINE ISSN: 3030-3494
TURIZM KLASTERLARI VA ULARNING MINTAQAVIY IQTISODIY RIVOJLANISHDAGI AHAMIYATI
maqolada turizm klasterlari tuzilishining mintaqaviy iqtisodiy rivojlanishga ta'siri tahlil etiladi. Ushbu klasterlar hududdagi turizm korxonalari, infratuzilma obyektlari, xizmat ko‘rsatuvchi sohalar va institutsional subyektlarni birlashtiruvchi makon-iqtisodiy model sifatida qaraladi. Shuningdek, turizm klasterlarining samaradorligini oshirishda davlat siyosati va institutsional qo‘llab-quvvatlashning roli alohida ta’kidlanadi. Muvofiqlashtirilgan siyosat va infratuzilmaviy yordam klasterlarning uzoq muddatli va barqaror rivojlanishini ta’minlaydi hamda iqtisodiy foydani maksimal darajada oshiradi.
turizm klasterlari, mintaqaviy iqtisodiyot, iqtisodiy rivojlanish, makoniy rivojlanish, raqobatbardoshlik, barqaror turizm.
NUTQIDA NUQSONI BO‘LGAN BOLALARDA KOMMUNIKATIV KOMPETENSIYALARNI SHAKLLANTIRISH
Ushbu maqolada nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalarda ya’ni, alaliya, dizartriya, rinolaliya, umumiy nutqiy rivojlanmaganlik kabi holatlar kommunikativ kompetensiyalarni shakllantirish masalasi ilmiy-pedagogik jihatdan tahlil qilindi. Tadqiqot kirish, metodlar, natijalar va muhokama va xulosa bo‘limlarini o‘z ichiga oladi. O‘zbekiston va xalqaro manbalarga tayangan holda, nutq nuqsonlarining kommunikativ jarayonlarga ta’siri, logopedik korreksiya usullari, o‘yinli va interfaol texnologiyalar orqali kompetensiyalarni rivojlantirish yo‘llari ko‘rib chiqilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, sistemali, o‘yin asosidagi va individual yondashuvlar bolalarning muloqot ko‘nikmalarini, ijtimoiy moslashuvini va shaxsiy rivojlanishini sezilarli darajada yaxshilaydi. Maqolada logopedlar, maxsus pedagoglar va ota-onalar uchun amaliy tavsiyalar berib o‘tildi.
nutq nuqsoni, kommunikativ kompetensiya, logopedik korreksiya, o‘yin texnologiyalari, muloqot ko‘nikmalari, ijtimoiy moslashuv, maxsus pedagogika.
BADIIY ADABIYOTDA EPIGRAFNING QO’LLANILISHI: JAHON VA O’ZBEK ADABIYOTI TALQINIDA
Ushbu maqolada badiiy adabiyotda epigrafning qo‘llanilishi jahon va o‘zbek adabiyoti misolida qiyosiy jihatdan tahlil etiladi. Epigrafning kelib chiqishi, uning badiiy matndagi funksional vazifalari hamda asar g‘oyaviy-mazmuniy yo‘nalishini belgilashdagi o‘rni yoritib beriladi. Jahon adabiyotida epigrafning o‘ziga xos qo‘llanilish xususiyatlari ochib berilar ekan, o‘zbek adabiyotida uning axloqiy-estetik va ma’naviy yo‘naltiruvchi jihatlariga alohida e’tibor qaratiladi. Shuningdek, epigrafning kitobxon uchun asarning umumiy mazmuniga ishora qiluvchi yo‘naltiruvchi belgi sifatidagi ahamiyati asoslab beriladi.
epigraf, badiiy matn, jahon adabiyoti, o‘zbek adabiyoti, qiyosiy tahlil, funksional vazifa, g‘oyaviy-mazmuniy yo‘nalish, ma’naviy-axloqiy jihatlar.
O‘QUVCHILAR EKOLOGIK MADANIYATINI SHAKLLANTIRISHDA MAKTAB-OILA HAMKORLIGI MODELLARINING NAZARIY ASOSLARI
Mazkur maqolada o'quvchilarda ekologik madaniyatni shakllantirish jarayonida maktab va oila hamkorligining ahamiyati, uning nazariy asoslari hamda samarali modellar tahlil qilinadi. Shuningdek, ekologik tarbiya jarayonida interaktiv usullar va hamkorlik shakllarining o‘rni yoritiladi.
ekologik madaniyat, ekologik tarbiya, maktab-oila hamkorligi, pedagogik model, barqaror rivojlanish, ekologik ong,tarbiyaviy institut,interaktiv yondashuvlar,pedagogik konsepsiyalar,fuqarolik pozitsiyasi.
O‘QUVCHILAR ORASIDA HUQUQBUZARLIKLARNI OLDINI OLISHDA HUQUQIY MADANIYATNI SHAKLLANTIRISH
Mazkur maqolada o‘quvchilar orasida huquqbuzarliklarning oldini olishda huquqiy madaniyatni shakllantirishning pedagogik va metodik mexanizmlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ta’lim jarayonida huquqiy ongni rivojlantirish, profilaktik ishlarni samarali tashkil etish hamda innovatsion yondashuvlarni joriy etish masalalari yoritilgan.
huquqiy madaniyat, huquqiy ong, huquqbuzarlik, pedagogik mexanizm, metodik yondashuv, profilaktika, tarbiya.
Ushbu maqolada zamonaviy simsiz tarmoqlarda keng qo‘llanilayotgan WPA3 xavfsizlik protokolining asosiy xususiyatlari, afzalliklari hamda mavjud zaifliklari tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida WPA3 protokolining WPA2 ga nisbatan takomillashtirilgan jihatlari, xususan, autentifikatsiya jarayonining kuchaytirilgani, ma’lumotlarning ishonchli shifrlanishi va foydalanuvchi maxfiyligini ta’minlashdagi o‘rni yoritib beriladi. Shu bilan birga, protokolni amaliyotga joriy etish jarayonida yuzaga keladigan muammolar, xususan, noto‘g‘ri implementatsiya, moslik masalalari hamda Dragonblood turidagi hujumlar orqali yuzaga chiqadigan zaif tomonlar ham ko‘rib chiqiladi. Maqola yakunida WPA3 protokolining samaradorligini oshirish va xavfsizlik darajasini yanada mustahkamlash bo‘yicha tavsiyalar beriladi.
WPA3, simsiz tarmoq, xavfsizlik protokoli, autentifikatsiya, shifrlash, SAE, Dragonblood hujumi, zaifliklar, kiberxavfsizlik, ma’lumotlarni himoya qilish
CSRF (CROSS-SITE REQUEST FORGERY) HUJUMI
В данной статье проводится всесторонний анализ атаки CSRF (Cross-Site Request Forgery), которая считается одной из наиболее актуальных проблем в безопасности веб-приложений. Данный тип атаки характеризуется незаконным использованием активной сессии пользователя в системе, при котором пользователь, сам того не осознавая, вынужден отправлять вредоносные запросы. В результате могут возникнуть серьёзные риски, такие как изменение данных учётной записи, выполнение финансовых операций или других важных действий. В ходе исследования подробно рассматриваются причины возникновения CSRF-атак, в частности недостатки процессов аутентификации и авторизации в веб-приложениях, уязвимости управления сессиями, а также случаи неправильного использования доверия пользователя. Кроме того, объясняются различные виды данной атаки и способы её реализации с примерами.
CSRF-атака, веб-безопасность, сессия, аутентификация, авторизация, вредоносный запрос, куки, токен, доверие пользователя, кибератака
O‘ZBEKISTONDA MADANIY MEROS OBYEKTLARINING RAQAMLASHTIRISH SIYOSATI VA UNING RIVOJLANISH BOSQICHLARI
Mazkur maqolada O‘zbekiston respublikasida madaniy va tarixiy meros ob’yektlarini saqlash va ramlashtirish siyosatini amalga oshirish, uning rivojlanish bosqichlari hamda institutsional asoslari kompleks tarzda tahlil qilindi. Hozirgi globallashuv sharoitida milliy madaniy merosni asrab-avaylash shu bilan birga, uni raqamli makonga integratsiya qilish zarurati bilan belgilanadi. Maqolada xalqaro tajriba, normativ-xuquqiy hujjatlar va ilmiy manbalar asosida tizimli tahlil amalga oshirildi. Shuningdek, texnologik rivojlangan zamonda ushbu madaniy meros ob’yektlarining raqamlashtirish siyosatini amalga oshirish, sezilarli darajada rivojlanishiga sabab bo‘ladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, raqamlashtirish jarayoni ushbu ob’yektlarni saqalashning samarali vositasi bo‘lib, u ta’lim, turizm va ilmiy tadqiqotlar rivojiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi.
madaniy meros, raqamlashtirish, raqamli texnologiyalar, davlat siyosati, barqaror rivojlanish.
ZAMONAVIY FUTBOLDA VAR HAKAMLARINING AHAMIYATI
Mazkur maqolada zamonaviy futbolda video yordamchi hakam (VAR) tizimining joriy etilishi, uning texnik va tashkiliy asoslari, futbol o‘yinlaridagi adolatni ta’minlashdagi roli hamda tizimning ijobiy va salbiy jihatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari VAR texnologiyasining futbolni raqamli boshqaruv tizimiga moslashtirishdagi ahamiyatini ko‘rsatadi.
futbol, VAR tizimi, video hakam, sport texnologiyalari, adolat, raqamli nazorat.
RAQAMLI AXBOROT MAKONIDA O‘SPIRINLARNING XAVFSIZ FAOLIYATINI PSIXOLOGIK VA PEDAGOGIK QO'LLAB-QUVVATLASHNING KONTSEPTUAL TAMOYILLARINI ANIQLASH MUAMMONI HAL QILISHDA TIZIMLI YONDASHUV
Ushbu maqolada raqamli axborot makonida o'spirinlarning xavfsiz faoliyatini psixologik va pedagogik qo'llab-quvvatlashning kontseptual tamoyillarini aniqlash muammoni hal qilishda tizimli yondashuv kontseptual tamoyillari yoritilgan.
Mobillik, raqamli muhit, raqamli axborot, motivatsiya, intellectual, psixologik, xavfsiz faoliyat
AHOLI DAROMADLARINING MAZMUNI, TURLARI VA MANBALARI. DAVLATNING IJTIMOIY SIYOSATI.
Mazkur maqolada aholi daromadlarining iqtisodiy mazmuni, ularning asosiy turlari va shakllanish manbalari tizimli ravishda tahlil qilingan. Shuningdek, daromadlarning taqsimlanish mexanizmlari, aholining turmush darajasiga ta’sir etuvchi omillar hamda daromadlar tengsizligi muammolari ko‘rib chiqilgan. Davlatning ijtimoiy siyosati doirasida aholini ijtimoiy himoya qilish, kambag‘allikni qisqartirish, bandlikni ta’minlash va daromadlarni qayta taqsimlashga qaratilgan chora-tadbirlar ilmiy asosda yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, samarali ijtimoiy siyosat aholi farovonligini oshirish va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashda muhim omil hisoblanadi.
aholi daromadi, daromad turlari, daromad manbalari, ish haqi, transfert to‘lovlar, ijtimoiy siyosat, kambag‘allik, daromadlar tengsizligi, farovonlik, davlat tartibga solishi
IJTIMOIY HIMOYA TIZIMI VA IQTISODIY O‘SISH: O‘ZARO BOG‘LIQLIKNING STRATEGIK MEXANIZMLARI VA TRANSFORMATSION MODELLARI
Ushbu ilmiy maqolada ijtimoiy himoya tizimi va iqtisodiy o‘sish o‘rtasidagi dialektik aloqadorlik tadqiq etiladi. Maqolada ijtimoiy himoya xarajatlarining inson kapitali sifatini oshirish, ichki bozor talabini barqarorlashtirish va ijtimoiy xatarlarni minimallashtirish orqali iqtisodiy dinamikaga ta’siri konseptual darajada tahlil qilingan. Shuningdek, xalqaro tajriba tahlili asosida ijtimoiy himoyaning samarali modellari hamda O‘zbekiston sharoitida tizimni modernizatsiya qilish bo‘yicha uzoq muddatli taklif va yechimlar ilgari surilgan. Tadqiqotda ijtimoiy himoya "iste’mol xarajati" emas, balki "strategik investitsiya" sifatida talqin etiladi.
Ijtimoiy himoya, iqtisodiy o‘sish, inson kapitali, ijtimoiy transferlar, kambag‘allikni qisqartirish, ijtimoiy sug‘urta, barqaror rivojlanish, inklyuziv o‘sish, ijtimoiy xavfsizlik, fiskal siyosat. Social protection, Economic growth, Human capital, Social transfers, Poverty reduction, Social insurance, Sustainable development, Inclusive growth, Social security, Fiscal policy
SHAHARLARNING IJTIMOIY MUAMMOLARI (QUVASOY SHAHRI MISOLIDA )
Mazkur maqolada Quvasoy shahri misolida zamonaviy shaharlarning ijtimoiy muammolari tahlil qilinadi. Xususan, aholining bandlik darajasi, infratuzilma rivoji, ekologik holat, migratsiya jarayonlari hamda ijtimoiy xizmatlar sifati kabi omillar o‘rganilgan. Tadqiqot davomida hududiy rivojlanishdagi nomutanosibliklar va ularning aholi turmush darajasiga ta’siri yoritib berilgan. Shuningdek, mavjud muammolarni bartaraf etish bo‘yicha amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Maqola natijalari shahar ijtimoiy siyosatini takomillashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Quvasoy shahri, ijtimoiy muammolar, urbanizatsiya, bandlik, infratuzilma, ekologiya, migratsiya, ijtimoiy xizmatlar, aholi turmush darajasi, hududiy rivojlanish.
SHAHARLARNING IJTIMOIY MUAMMOLARI (FARG‘ONA SHAHAR NODIRABEGIM MFY MISOLIDA)
Mazkur maqolada urbanizatsiya jarayonlari sharoitida shahar mahallalarida yuzaga kelayotgan ijtimoiy, ekologik va infratuzilmaviy muammolar tahlil qilinadi. Xususan, Farg‘ona shahridagi “Nodirabegim” MFY misolida ijtimoiy begonalashuv, yashil hududlar tanqisligi va kommunal xizmatlar muammolari o‘rganilib, ularni bartaraf etish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
Urbanizatsiya, mahalla, ijtimoiy begonalashuv, ekologik muammolar, infratuzilma, yashil hududlar, kommunal xizmatlar.
SHAHARLARNING IJTIMOIY MUAMMOLARI ( СHIMYON HUDUDI MISOLIDA)
Ushbu maqolada Farg‘ona viloyatining rekreatsiya salohiyati yuqori bo‘lgan Chimyon hududidagi dolzarb ijtimoiy muammolar kompleks tahlil qilingan. Tadqiqot davomida hududning muhandislik-kommunikatsiya tizimlari, yo‘l-transport logistikasi va aholi bandligi masalalari o‘rganilib, ularning aholi turmush darajasiga ta’siri sotsiologik so‘rovnomalar asosida ochib berilgan. Shuningdek, maqolada Germaniya, Shveysariya va Avstriya kabi rivojlangan davlatlarning tog‘li kurort qishloqlarini rivojlantirish borasidagi tajribasi qiyosiy tahlil qilinib, Chimyon hududida "Aqlli qishloq" (Smart Village) konsepsiyasini joriy etish bo‘yicha amaliy taklif va tavsiyalar ilgari surilgan.
Chimyon, ijtimoiy infratuzilma, rekreatsiya, urbanizatsiya, kommunal tizim, Smart Village, aholi bandligi, energetika, turistik salohiyat.
SHAHAR VA QISHLOQ HUDUDLARIDA IJTIMOIY MUAMMOLAR: FARG‘ONA TUMANIDAGI XONQIZ VA QO’RG’ONTEPA QISHLOQLARI MISOLIDA
Mazkur maqolada Farg‘ona tumanining ijtimoiy-iqtisodiy holati kompleks tarzda tahlil qilinib, Qo‘rg‘ontepa va Xonqiz qishloqlari misolida mavjud muammolar chuqur o‘rganiladi. Tadqiqot jarayonida hududdagi demografik o‘sish sur’atlari, aholi bandligi darajasi, qishloq xo‘jaligiga bog‘liq iqtisodiy faoliyatning o‘ziga xos jihatlari, suv resurslari tanqisligi hamda infratuzilmaning rivojlanish darajasi tahlil qilindi. Shuningdek, hududiy joylashuvning iqtisodiy va ijtimoiy jarayonlarga ta’siri, transport va logistika tizimidagi cheklovlar ham ko‘rib chiqildi. Tadqiqot natijalari asosida hududiy rivojlanishga to‘sqinlik qilayotgan asosiy omillar, ularning kelib chiqish sabablari hamda ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari ilmiy jihatdan asoslab berildi. Mazkur muammolarning o‘zaro bog‘liqligi ochib berilib, ularning aholi turmush darajasi va migratsiya jarayonlariga ta’siri yoritildi.
Qo’rg’ontepa, Xonqiz, globallashuv, demografik o’sish, bandlik, iqtisodiy muammo, infratuzilma.
THE EVOLUTION OF BRITISH AND AMERICAN ENGLISH: AN OVERVIEW
This article analyzes the historical evolution of British and American English, emphasizing the linguistic and extralinguistic elements that contributed to the emergence of two principal national variants of the English language. It delineates the progression of English in Britain from the Early Modern era and examines the development of American English subsequent to the colonization of North America. Special emphasis is placed on the processes of divergence in pronunciation, vocabulary, orthography, and grammar, alongside the significance of standardization, national identity, and cultural influence. The research emphasizes the retention of archaic elements in American English, innovations arising from linguistic contact, and the reciprocal effect of British and American English amid globalization. The article illustrates that, despite their distinctions, both varieties are tightly linked and mutually understandable, showcasing the dynamic and adaptable characteristics of the English language.
Mazkur maqolada gapning sintaktik derivatsiyasi tushunchasi nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda sintaktik derivatsiyaning asosiy mexanizmlari — transformatsiya, kengaytirish, qisqartirish va substitutsiya — izohlanib, ularning gap tuzilmasiga ta’siri yoritiladi. Shuningdek, ingliz va o‘zbek tillari materiallari asosida derivatsion jarayonlarning umumiy va farqli jihatlari aniqlanadi. Natijada, sintaktik derivatsiyaning tilning kommunikativ va stilistik imkoniyatlarini kengaytirishdagi o‘rni asoslab beriladi.
sintaktik derivatsiya, gap tuzilmasi, transformatsiya, sintaksis, derivatsion jarayon, stilistika, ingliz tili, o‘zbek tili
MARKAZIY BANK RAQAMLI VALYUTASI (CBDC) JORIY ETILISHINING NAZARIY ASOSLARI VA UNING PUL-KREDIT SIYOSATI SAMARADORLIGIGA TA’SIRI
Ushbu maqolada Markaziy bank raqamli valyutasi (CBDC) tushunchasining nazariy asoslari va uning O‘zbekiston sharoitida pul-kredit siyosati samaradorligiga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda CBDCning monetar transmissiya mexanizmlarini kuchaytirishdagi roli, bank tizimi likvidligiga ta’siri hamda moliyaviy inklyuzivlikni oshirish imkoniyatlari yoritilgan. Shuningdek, raqamli so‘mni joriy etish bilan bog‘liq xavf-xatarlar va ularni yumshatish bo‘yicha takliflar berilgan.
CBDC, pul-kredit siyosati, raqamli so‘m, monetar transmissiya, moliyaviy barqarorlik, likvidlik, moliyaviy inklyuzivlik.
TURIZM SOHASINI “DRAYVER” TARMOQ SIFATIDA RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-USLUBIY ASOSLARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasining barcha hududlari kesimida turizm sohasini "drayver" tarmoq sifatida rivojlantirishning nazariy va uslubiy asoslari tahlil qilinadi. Multiplikativ ta’sir, klaster yondashuvi, hududiy raqobatbardoshlik va strategik boshqaruv nazariyalari asosida turizm sohasi iqtisodiy o‘sish katalizatori ekanligi isbotlanadi. Viloyatlar bo‘yicha asosiy ko‘rsatkichlar tahlili orqali differensiatsiyalashgan siyosat zaruriyati asoslab beriladi.
drayver tarmoq, turizm klasteri, multiplikativ ta’sir, hududiy rivojlanish, O‘zbekiston, raqobatbardoshlik, strategik boshqaruv.
ARALASH TA’LIM VA RAQAMLI TRANSFORMATSIYA TUSHUNCHALARINING FALSAFIY-PEDAGOGIK TAHLILI
Ushbu maqolada global raqamli transformatsiya sharoitida zamonaviy ta’lim paradigmasining asosi hisoblangan “aralash ta’lim” tushunchasining falsafiy-pedagogik mohiyati tadqiq etiladi. Muallif raqamli texnologiyalarni ta’limga integratsiya qilish shunchaki texnik jarayon emas, balki pedagogik ong va ontologik yondashuvning o‘zgarishi ekanligini asoslab beradi. Maqolada raqamli transformatsiyaning gnoseologik ildizlari, an’anaviy va innovatsion ta’lim tizimlarining sintezi hamda ushbu jarayonning sub’ekt-sub’ekt munosabatlariga ta’siri falsafiy tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida aralash ta’lim modelining inson kapitalini rivojlantirishdagi strategik o‘rni va uning pedagogik prinsiplari tizimlashtirilgan.
Raqamli transformatsiya, aralash ta’lim, Blended learning, ta’lim falsafasi, raqamli pedagogika, kognitiv yondashuv, ontologiya, gnoseologiya, texnologik determinizm, axborot jamiyati, innovatsion ta’lim modeli.
“MANIPULATIVE LANGUAGE IN POLITICAL HEADLINES: A CROSS LINGUISTIC ANALYSIS OF ENGLISH AND UZBEK MEDIA”
This study investigates the use of manipulative language in political newspaper headlines, focusing on a cross-linguistic analysis of English and Uzbek media sources. Political headlines play a crucial role in shaping public opinion,[1] often employing persuasive and manipulative strategies to influence readers’ perceptions. The research aims to identify and compare linguistic techniques such as lexical choice, emotive language, metaphor, and bias in selected English and Uzbek political headlines. Using a qualitative approach within the framework of Critical Discourse Analysis (CDA)[2], the study analyzes a corpus of headlines collected from leading online newspapers in both languages. The findings reveal that while both English and Uzbek media utilize similar manipulative strategies, there are notable differences in the intensity, cultural framing, and ideological implications of language use. The study contributes to a deeper understanding of media discourse and highlights the importance of critical reading skills in the digital age.
manipulative language, political headlines, critical discourse analysis, media discourse, English and Uzbek comparison
O‘ZBEK VA TURK TILLARIDA O‘XSHATISH VOSITALARINING LEKSIK GRAMMATIK IFODALANISHI
Mazkur maqolada o‘zbek va turk tillarida o‘xshatish ma’nosini ifodalovchi leksik-grammatik vositalarning lingvistik xususiyatlari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Turkiy tillarda o‘xshatish nutqning obrazliligini ta’minlovchi muhim stilistik vosita bo‘lib, uning grammatik ifodalanish shakllari tilning strukturasi va funksional imkoniyatlari bilan bog‘liqdir. Tadqiqotning maqsadi o‘zbek tilidagi -day/-dek affikslari, kabi, singari hamda turk tilidagi gibi, kadar, sanki birliklarining semantik, grammatik va stilistik xususiyatlarini qiyosiy jihatdan o‘rganishdan iborat. Tadqiqot jarayonida qiyosiy-tipologik, semantik va kontekstual tahlil metodlaridan foydalanildi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek tilida o‘xshatishning morfologik ifoda vositalari faol bo‘lib, -day/-dek affikslari nutqda ixcham va obrazli tasvir yaratishda muhim rol o‘ynaydi. Turk tilida esa o‘xshatish asosan analitik birliklar orqali ifodalanib, gibi ko‘makchisi qiyosiy munosabatning asosiy ko‘rsatkichi sifatida qo‘llanadi. Shuningdek, kadar birliklari daraja va tenglik munosabatini ifodalasa, sanki birliklari tasavvuriy o‘xshatish ma’nosini yuzaga chiqaradi. Tadqiqot natijasida o‘zbek tilida o‘xshatishning morfologik modeli, turk tilida esa analitik vositalar ustunligi aniqlanib, turkiy tillarda o‘xshatish vositalarining tipologik xususiyatlari ilmiy jihatdan asoslab berildi.
o‘xshatish konstruktsiyalari, leksik-grammatik ifoda, qiyosiy tilshunoslik, turkiy tillar, o‘zbek tili, turk tili, morfologik model, analitik model, lingvopoetik tahlil, simile markerlari.
POLYFUNCTIONAL COMPOUNDS AND THEIR SIGNIFICANCE IN MEDICINE
Polyfunctional compounds, characterized by the presence of two or more functional groups within a single molecular structure, play a crucial role in modern medicinal chemistry and pharmaceutical development. These compounds exhibit diverse chemical reactivity and biological activity, making them highly valuable in the design of therapeutic agents. The presence of multiple functional groups enables polyfunctional compounds to interact with various biological targets simultaneously, enhancing their pharmacological effectiveness. This study aims to explore the structural features, chemical properties, and medical applications of polyfunctional compounds. Particular attention is given to their role in drug design, targeted therapy, and multifunctional pharmacological activity. Polyfunctional molecules are widely used in the development of antibiotics, anticancer agents, anti-inflammatory drugs, and enzyme inhibitors due to their ability to form multiple interactions with biomolecules such as proteins, nucleic acids, and cell membranes. The findings suggest that polyfunctional compounds provide significant advantages in improving drug efficacy, selectivity, and bioavailability. Their multifunctional nature allows for synergistic effects, reducing the need for combination therapies and minimizing side effects. Additionally, advances in synthetic chemistry and molecular modeling have facilitated the design of novel polyfunctional drugs with enhanced therapeutic potential. In conclusion, polyfunctional compounds represent a key area of innovation in modern medicine, offering promising opportunities for the development of more effective and targeted treatment strategies.
Polyfunctional compounds, medicinal chemistry, drug design, pharmacology, multifunctional molecules, therapeutic agents
BO‘LAJAK PEDAGOGLARDA STEAM LOYIHALARI ASOSIDA KREATIV KO‘NIKMALARNI RIVOJLANTIRISHNING METODIK ASOSLARI
Ushbu maqolada bo‘lajak pedagoglarning kreativ ko‘nikmalarini rivojlantirish jarayonida STEAM loyihalari (Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics) ning o‘rni va ahamiyati tahlil etiladi. Zamonaviy ta’limda integratsiyalashgan yondashuvlar, o‘qituvchi-talaba munosabatlarini innovatsion, ijodiy va tanqidiy fikrlash asosida tashkil etish zarurligi asoslab beriladi. Shuningdek, bo‘lajak pedagoglarda kasbiy ko‘nikmalarni rivojlantirishda loyiha asosidagi o‘qitish, interaktiv metodlar, raqamli texnologiyalar va reflektiv usullardan samarali foydalanish yo‘llari yoritiladi. STEAM loyihalari orqali talabalar nafaqat nazariy bilimlarni, balki amaliy muammolarni hal qilish, ijodiy yechimlar topish va tanqidiy tahlil qilish qobiliyatlarini shakllantiradi.
STEAM loyihalari, kreativ ko‘nikmalar, kritik fikrlash, bo‘lajak pedagoglar, integratsiyalangan ta’lim, loyiha asosidagi o‘qitish, innovatsion texnologiyalar, refleksiya, kasbiy rivojlanish, ta’limiy hamkorlik
DINIY QADRIYATLAR ASOSIDA EKOLOGIK MADANIYATNI SHAKLLANTIRISH ORQALI ZAMONAVIY TURIZMNI RIVOJLANTIRISH
Ekologik muammolar kuchayib borayotgan davrda insonlar ongida ekologik madaniyatni shakllantirishning muhim omillaridan biri sifatida diniy qadriyatlarimizni o‘rnak qilib ko‘rsatishimiz mumkin. Xususan, Islom ta’limotida tabiatga va barcha tirik organizmlarga bo‘lgan yaxshi munosabat, resurslardan faqat zarurat yuzasidan oqilona tarzda foydalanish va shu yo‘l orqali yuzaga keladigan isrofgarchilikni oldini olish va ekologik muvozanatni saqlashga doir qarashlar mavjudligi, buning yorqin misoli hisoblanadi. Bir qancha tadqiqotlar davomida ekologik madaniyatning tarkibiy qismlari, uni shakllantirish mexanizmlari hamda diniy-axloqiy qadriyatlarning ushbu jarayonga ta’siri o‘rganilgan va shu tadqiqotlar asosida ijobiy natijalar qayd etilganligi barchamizga ma’lum hisoblanadi. Zamonaviy jamiyatda ekologik tarbiya tizimiga diniy yondashuvni integratsiya qilishning nazariy va amaliy jihatlari katta, hamda uning turizmga bo‘lgan estetik ta’siri va bu orqali mamlakat iqtisodiyotiga qo‘shadigan hissasi ham yuqori. Maqolada ekoturizm va ziyorat turizmi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik hamda ekologik muammolarni kamaytirishda diniy-axloqiy yondashuvning roli yoritilgan.
ekologik barqarorlik, diniy qadriyatlar, muqaddas manbalar, xalqaro tadqiqotlar, isrofgarchilik, turizm siyosati, madaniy me’roslar
EKOTURIZMNI RIVOJLANTIRISH ORQALI HUDUDIY IQTISODIYOTNI YAXSHILASHNING BOSQICHLARI VA MEXANIZMLARI
Ushbu maqolada ekoturizmni rivojlantirish orqali hududiy iqtisodiyotni ayniqsa, chekka hududlardagi infratuzilmalar va sharoitlarni yaxshilashning asosiy tamoyillari va mexanizmlari keng yoritilgan. Hozirgi davrda turizm sohasi iqtisodiyotning eng muhim tarmoqlaridan biri sifatida ko‘rilmoqda ayniqsa uning ekologiya va inson salomatligiga qaratilgan yo‘nalishi – ekoturizmga yanada katta e’tibor qaratilmoqda.
ekoturizm, dversifikatsiya qilish, infratuzilma, yangi innovatsiyalar, biosfera, ekologik qonunchilik
BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARDA TA’LIMNI INDIVIDUALLASHTIRISH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHDA PEDAGOGIK DIAGNOSTIKANING O‘RNI
Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarda ta’limni individuallashtirish ko‘nikmalarini rivojlantirish jarayonida pedagogik diagnostikaning nazariy va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Nazariy tahlil, qiyoslash, tizimlashtirish hamda pedagogik modellashtirish usullari asosida individuallashtirish ko‘nikmasining tarkibi diagnostik-tahliliy, prognostik-loyihaviy, adaptiv-metodik va refleksiv-korreksion komponentlardan iborat ekani asoslandi. Oliy pedagogik ta’lim uchun uch bosqichli metodik model tavsiya etildi.
pedagogik diagnostika, individuallashtirish, bo‘lajak o‘qituvchi, individual yondashuv, diagnostik metodlar, metodik tayyorgarlik, refleksiya
DEVELOPING STUDENTS’ LINGUISTIC COMPETENCE THROUGH THE INTEGRATION OF VR AND AR TECHNOLOGIES
This article explores the role of Virtual Reality (VR) and Augmented Reality (AR) technologies in developing students’ linguistic competence in modern educational contexts. It analyzes how immersive and interactive environments contribute to language acquisition by simulating real-life communicative situations. The study highlights that VR and AR tools significantly enhance students’ speaking, listening, and pragmatic skills by providing authentic language exposure. The findings suggest that these technologies increase learner motivation, engagement, and contextual understanding, making language learning more effective and meaningful in comparison to traditional methods.
linguistic competence, virtual reality, augmented reality, language learning, immersive technology, communicative competence, digital education