TA’LIM, TARBIYA VA INNOVATSIYALAR JURNALI
Mazkur to‘plamda “Ta’lim, tarbiya va innovatsiya” jurnaliga kelib tushgan tezis va maqolalar o‘rin olgan. Ushbu jurnalda zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish jarayonida innovatsion ta’lim texnologiyalarini joriy etish va loyihalashtirish, integratsion ta’limni rivojlantirishda yo‘nalishlar bo‘yicha kreativ g‘oyalar, takliflar va yechimlarni amalga oshirish maqsad qilib olingan. Bu jurnal materiallaridan OTM professor-o‘qituvchilari, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari va umumta’lim maktab o‘qituvchilari, mustaqil tadqiqotchilar, magistrantlar, ilmiy xodimlar, iqtidorli talabalar hamda shu sohada ilmiy ish olib borayotgan tadqiqotchilar foydalaishlari mumkin. Online ISSN: 3030-3532
ИСТОРИКО-ЛИТЕРАТУРНЫЕ ПРЕДПОСЫЛКИ СОЗДАНИЯ КОМЕДИИ «ГОРЕ ОТ УМА» А. ГРИБОЕДОВА
Статья посвящена анализу историко-литературных предпосылок создания комедии А. С. Грибоедова «Горе от ума». Исследование показывает, как социально-политическая атмосфера России первой четверти XIX века, идеологические споры «века просвещённого» и формирование новой культурной идентичности породили художественный нерв произведения. Особое внимание уделено влиянию декабристской повестки, европейской философской традиции, эволюции русской словесности и жанровым ожиданиям комедии классицистического и постклассицистического периодов. В статье художественно пересказаны ключевые образы, идеи и высказывания персонажей, а также приведены проверяемые пересказы мнений ведущих литературных критиков XIX–XXI веков и анализ их мнений.
Грибоедов, Горе от ума, истоки, декабризм, русская культура XIX века, литературный процесс, история создания.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqola maktabgacha yoshdagi bolalarning pedagogik-psixologik xususiyatlarini keng qamrovda o’rganadi. Maqsad — 3–7 yoshdagi bolalarning kognitiv rivojlanishi, til-nutq, emotsional va ijtimoiy-muloqot ko’nikmalari, mustaqillik va o’z-o’zini boshqarish kabi o’ziga xos tomonlarini aniqlab, ularga mos ta’lim-tarbiya uslublarini tavsiyalashdir. Amaliy qismda tarbiyachilar va maktabgacha ta’lim tashkilotlarida psixologik metodik yondashuvlar, oila ishtirokini yo’lga qo’yish, xavfsizlik va etik me’yorlarni hisobga olish hamda qulay o’quv muhitini yaratish bo’yicha tavsiyalar keltiriladi.
Maktabgacha yosh, pedagogik-psixologik xususiyatlar, kognitiv rivojlanish, til-nutq, emotsional rivojlanish, ijtimoiy-muloqot, inklyuziv ta’lim, oila ishtiroki, xavfsizlik, baholash.
SUN’IY NEYRON TARMOQLARI ASOSIDA ENERGIYA TEJASH QURILMALARINI BOSHQARISH ALGORITMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada zamonaviy elektr energetika tizimlarida energiya tejash qurilmalarini boshqarish algoritmlarini optimallashtirish masalalari tadqiq qilinadi. Elektr tizimlarida energiya sarfi katta bo‘lishi va resurslardan samarali foydalanish zaruriyati, boshqaruv tizimlarini takomillashtirishni talab qiladi. Tadqiqotda sun’iy neyron tarmoqlari asosida qurilmalarni real vaqtda boshqarish va energiya tejash imkoniyatlari o‘rganildi. Maqolada sun’iy neyron tarmoqlarining arxitekturasi, ma’lumotlarni yig‘ish usullari va algoritmlarni o‘rgatish jarayoni tavsiflandi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, neyron tarmoqlari asosida ishlab chiqilgan boshqaruv algoritmlari qurilmalar ishini optimallashtiradi, energiya samaradorligini sezilarli darajada oshiradi va tizimning barqarorligini yaxshilaydi. Shuningdek, maqolada ushbu yondashuvning real vaqtda ishlash imkoniyatlari, an’anaviy boshqaruv usullari bilan solishtirganda afzalliklari va kelgusida qo‘llanish istiqbollari muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalari elektr energetika tizimlarida avtomatlashtirilgan boshqaruvni rivojlantirish va energiya tejash strategiyalarini takomillashtirish uchun amaliy tavsiyalar beradi.
Energiya tejash, boshqaruv algoritmlari, sun’iy neyron tarmoqlari, elektr energetika tizimi, avtomatlashtirilgan boshqaruv, samaradorlik
YUK BOSHQARUV ALGORITMLARI ASOSIDA PORSHENLI KOGENERATSION MARKAZLARDA ENERGIYA SAMARADORLIGINI OSHIRISH
Porshenli kogeneratsion issiqlik markazlarida (PKIM) elektr va issiqlik ishlab chiqarish samaradorligini oshirish energetika tizimlarida dolzarb masala hisoblanadi. Ushbu maqolada markazning turli ish rejimlaridagi yukni boshqarish algoritmlari orqali gaz va elektr energiyasidan samarali foydalanish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Maqolada real vaqt rejimida yukni boshqarish, energiya ishlab chiqarish va gaz sarfini optimallashtirishga qaratilgan modellashtirilgan yondashuvlar ishlab chiqildi. Simulyatsiya natijalari optimal ish rejimlarini aniqlash va markazning barqaror ishlashini ta’minlash imkoniyatlarini ko‘rsatadi. Ushbu yondashuv energiya tejash, ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish va ekologik barqarorlikni oshirishga qaratilgan.
Porshenli kogeneratsion markaz, yuk boshqaruvi, energiya samaradorligi, gaz sarfi optimallashtirish, real vaqt modellashtirish, barqaror ishlash, elektr-issiqlik integratsiyasi
THE FEATURES OF THE CHARACTERS IN OʻTKIR HOSHIMOV’S STORY “TWO TIMES TWO EQUALS FIVE”
Oʻtkir Hoshimov, one of the skillest writers of the 20th century, in his satirical story “Two Times Two Equals Five” (written in 1987), depicts the shortcomings of society, the difficult situation of the oppressed people of that time, their hard labor, and the lives of ordinary people who were not given sufficient privileges for their work. Under the events of the story, the feeling of struggle for social justice is expressed. The events are presented objectively without exaggeration.
Communism, Soviet society, bribery, mental hospital.
YOSH BOKSCHILARDA REAKSIYA TEZLIGI VA QAROR QABUL QILISH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING NEYROPEDAGOGIK MEXANIZMLARI
Yosh bokschilarning ringdagi harakat samaradorligi ularning vizuomotor reaksiya tezligi, diqqatni boshqarish va qaror qabul qilish jarayonlari bilan chambarchas bog‘liq. Mazkur maqolada neyropedagogik yondashuvlar asosida reaksiya tezligini oshirish mexanizmlari, kognitiv yuklamalarning sportchining harakat aniqligiga ta’siri, shuningdek, sensor ma’lumotlarni qayta ishlash jarayonlarini jadallashtirish bo‘yicha ilmiy izlanishlar tahlil qilinadi. Tadqiqot metodlari sifatida kuzatish, funksional harakat tahlili, tezkor vizual stimullar bilan mashg‘ulotlar va o‘quvchilar reaktsiya vaqtini raqamli vositalar yordamida o‘lchash usullari qo‘llanildi. Olingan natijalar neyropedagogik mashg‘ulot komplekslari yosh bokschilarda qaror qabul qilish tezligini oshirishga ijobiy ta’sir qilishini ko‘rsatdi.
reaksiya tezligi, qaror qabul qilish, neyropedagogika, vizuomotor rivojlanish, yosh bokschilar.
КЛИНИК- ОБЕКТИВ БЕЛГИЛАРНИНГ СУРУНКАЛИ ВИРУСЛИ ГЕПАТИТ С ХАСТАЛИГИДА ТАШХИСИЙ АХАМИЯТИ
Ушбу мақолада 105 нафар сурункали гепатит билан хасталанган беморларда хасталикнинг жинс бўйича тарқалиши ва клиник белгилар тавсифи келтирилган. Тадқиқот натижасида хасталикнинг аёлларда кўп учраши ва субъектив ёки обектив белгиларнинг алохида манзараси беморларда юқорилиги аниқланди.
сурункали гепатит, жигар, вирус, субектив белги, обектив белги
OʻQUVCHILARNING INTELLEKTUAL IMKONIYATLARINI RIVOJLANTIRISHNING USULLARI.
Ushbu maqolada oʻquvchilarning intellektual imkoniyatlari,uning shaxs sifatida shakllanishi va kamolotga erishishi, zamonaviy mutaxassis kasbiy faoliyati sohasidagi yangiliklarni egallab borishi bilan birgalikda istiqboldagi taraqqiyot yoʻnalishlarini hamda yuzaga keluvchi muammolarni yechish rejalarini tuza olishi,oʻqituvchi innovatsion faoliyatida yangilik kiritishning samaradorligini belgilovchi muayyan belgilardan foydalangan holda oʻquvchilarning intellektual imkoniyatlarini rivojlantirishning usullari haqida fikr yuritilgan.
Kasbiy mahorat, konsepsiya, qiyosiy tahlil, intellektual imkoniyat, induksiya, deduksiya, innovatsion faoliyat, pedagogik jarayon, natijalilik .
ABU NASR FAROBIYNING ILMIY MEROSIDA DAVLAT XIZMATCHISI MA’NAVIYATINING TARIXIY ILDIZLARI
Ushbu maqolada Abu Nasr Farobiy “Fozil odamlar shahri” nomli asarida davlat fuqarolik xizmati tizimini ma’naviy sog‘lomlashtirish, davlat va xizmat nazorati shakllari, ma’naviyati talablarini ta’minlash, ma’naviy baholash mezonlaridan kadrlarni tanlash, taqsimlash, imtihon qilishda foydalanish mexanizmlari haqida fikr mulohazalar bildirilgan.
davlat, ma’naviyat, qadriyat, odob-axloq kodeksi, etika, devon, fozil, madina kengash
СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ ОБЕЗБОЛИВАНИЯ В ПОСЛЕОПЕРАЦИОННОМ ПЕРИОДЕ ПОСЛЕ АБДОМИНАЛЬНЫХ ВМЕШАТЕЛЬСТВ
SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMIDA TELETIBBIYOT MA’LUMOTLARNI QAYTA ISHLASH
Mazkur ilmiy maqola sog‘liqni saqlash tizimida teletibbiyot texnologiyalarining jadal rivojlanishi sharoitida ma’lumotlarni qayta ishlash jarayonlarining metodik, texnik va tashkiliy jihatlarini chuqur tahlil qiladi. Zamonaviy raqamli sog‘liqni saqlash infratuzilmasida teletibbiy axborotlar yuqori hajm, turli formatlar (multimedia ko‘rinishlari, fiziologik signallar, elektron hujjatlar), real vaqt rejimi va uzluksiz klinik monitoringga asoslangan bo‘lgani uchun ularni qayta ishlashning samarali yondashuvlari alohida ahamiyat kasb etadi. Tadqiqotda teletibbiyot ma’lumotlarining strukturaviy xususiyatlari, ularni yig‘ish, uzatish, filtrlash, shifrlash, standartlashtirish va klinik qarorlarni qo‘llab-quvvatlovchi tizimlarda integratsiyalash mexanizmlari ko‘rib chiqildi. Shuningdek, tibbiy ma’lumotlarni qayta ishlashda sun’iy intellekt algoritmlarining qo‘llanilishi, masofaviy diagnostika sifatini oshirishdagi roli, xavfsizlik protokollari, maxfiylikni ta’minlash, shaxsga doir ma’lumotlarni himoyalash talablari, mavjud texnologik cheklovlar va ularni bartaraf etish bo‘yicha samarali strategiyalar yoritildi. Maqola teletibbiyot tizimlarining milliy sog‘liqni saqlash amaliyotiga joriy etilishi jarayonini ilmiy asoslash, tibbiy xodimlar uchun ma’lumotlar bilan ishlash kompetensiyalarini shakllantirish va kelajakda raqamlashtirish darajasini yanada kengaytirish uchun zarur ilmiy-huquqiy va texnik asoslar haqida xulosalar beradi.
teletibbiyot, masofaviy tibbiy xizmatlar, ma’lumotlarni qayta ishlash, raqamli sog‘liqni saqlash, elektron tibbiy axborot, klinik qarorlarni qo‘llab-quvvatlash tizimlari, sun’iy intellekt, tibbiy ma’lumotlar xavfsizligi, maxfiylik, telemonitoring
KRIPTOVALYUTALARNING KORPORATIV MOLIYAVIY BOSHQARUVDAGI NAZARIY ASOSLARI VA FUNKSIONAL XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada kriptovalyutalar va blokcheyn texnologiyalarining korporativ moliyaviy boshqaruv tizimidagi o‘rni, ularning nazariy asoslari va funksional xususiyatlari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Raqamli aktivlarning kompaniya moliyaviy strategiyasiga ta’siri, tokenizatsiya va smart-kontraktlarning moliyaviy jarayonlardagi roli hamda ularning samaradorlikka ta’siri ochib berilgan. Shuningdek, kriptovalyutalardan foydalanishning iqtisodiy afzalliklari, risklari va rivojlanish istiqbollari tizimli tahlil qilingan.
Kriptovalyuta, korporativ moliyaviy boshqaruv, raqamli aktivlar, blokcheyn, tokenizatsiya, smart-kontrakt, moliyaviy risklar, innovatsion moliya.
TIJORAT BANKLARIDA KORPORATIV BOSHQARUV TIZIMINI GLOBAL MENEJMENT STANDARTLARI ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH
Mazkur ilmiy maqolada tijorat banklarida korporativ boshqaruv tizimini global menejment standartlari asosida takomillashtirishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Korporativ boshqaruvning zamonaviy modellari, xalqaro me’yoriy talablar (OECD, Basel Committee, IFC) hamda ularning bank tizimi samaradorligiga ta’siri ilmiy nuqtai nazardan yoritilgan. O‘zbekiston tijorat banklari misolida korporativ boshqaruv mexanizmlarini optimallashtirish, shaffoflikni ta’minlash va boshqaruv qarorlarining sifatini oshirish yo‘nalishlari asoslab berilgan.
Korporativ boshqaruv, global menejment, tijorat banklari, institutsional islohotlar, shaffoflik, strategik boshqaruv, xalqaro standartlar, bank samaradorligi.
GLOBALLASHUV SHAROITIDA BANK XIZMATLARINI RAQAMLASHTIRISH VA ULARNING SAMARADORLIGI
Mazkur maqolada globallashuv sharoitida bank xizmatlarini raqamlashtirish jarayonlari va ularning moliyaviy tizim samaradorligiga ta’siri ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Bank sohasida raqamli texnologiyalarni joriy etishning institutsional, iqtisodiy va texnologik omillari ochib berilgan hamda O‘zbekiston bank tizimi misolida raqamlashtirishning amaliy natijalari baholangan. Shuningdek, raqamli bank xizmatlari orqali xizmat sifati, tezkorlik va shaffoflik darajasining oshishi, operatsiya xarajatlarining kamayishi hamda mijozlar maydonining kengayishi kabi omillar ilmiy asoslangan holda yoritilgan.
Globallashuv, raqamli bank, fintex, bank xizmatlari, moliyaviy samaradorlik, elektron to‘lovlar, raqamli transformatsiya, innovatsion texnologiyalar.
TA’LM TIZIMINI RIVOJLANTIRISHDA VA OTM LARDA ILMIY TADQIQOT ISHLARINING AHAMIYATI, ASOSLARI VA VAZIFALARI
Pedagogikada, ta’limda ilmiy-tadqiqotlarning ahamiyati, uni olib borish bosqichlari va metodlari, shuningdek OTM larda ilmiy-tadqiqotlar faoliyatining vazifalari xaqida ma’lumotlar keltirilgan.
didaktik faoliyat, gipoteza, ilmiy-pedagogik izlanishlar, so‘rovnoma-anketa, eksperiment, tadqiqot predmeti, texnologik yondashuv, professional, individual faoliyat, tadqiqotlar bozori, tadqiqotchilik ko‘nikmalari.
“ЎЗБЕКИСТОН ТЕМИР ЙЎЛЛАРИ” АЖДА ТЕМИР ЙЎЛ УЧАСТКАЛАРИ ЎТКАЗИШ ҚОБИЛИЯТИНИ ҲИСОБЛАШНИНГ МЕЪЁРИЙ-ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ
В статье рассматриваются нормативно-правовые основы расчета пропускной способности железнодорожных участков на АО «Узбекские железные дороги». Анализируются вопросы повышения скорости пассажирских и грузовых поездов, определения их оптимального числа и скорости, а также увеличения пропускной способности железнодорожных линий. Рассматриваются современные технологии и автоматизированные системы управления (например, ABTC-M и системы цифровой радиосвязи) для эффективной организации движения поездов. Результаты исследования позволяют повысить техническую и экономическую эффективность железнодорожного транспорта, оптимизировать пассажирские и грузовые потоки, а также учитывать международный опыт.
Узбекские железные дороги, движение поездов, пропускная способность, скорость, пассажирский поезд, грузовой поезд, ABTC-M, автоматизированное управление, цифровая радиосвязь.
ГРИБОЕДОВ И ЕГО ЭПОХА: ОТРАЖЕНИЕ ОБЩЕСТВЕННЫХ ПРОТИВОРЕЧИЙ В ТВОРЧЕСТВЕ
Александр Сергеевич Грибоедов — драматург, поэт и дипломат начала XIX века, чьё творчество обличает пороки московского общества. Его комедия «Горе от ума» — сатирическое зеркало, показывающее конфликт между старым консервативным поколением и новыми просвещёнными идеалами. Главный герой Чацкий олицетворяет свободную и мыслящую личность, а его окружение — лицемерие, карьеризм и страх перед переменами. Язык пьесы живой, наполнен афоризмами — многие фразы стали крылатыми. Это произведение имеет не только литературную ценность, но и философское, призывая к образованию, разуму и независимому мышлению.
Горе от ума», Чацкий, Фамусов, общественный конфликт, поколенческий разрыв, разум / ум, просвещение, консерватизм, коррупция бюрократии, свобода мысли, сатира, драматургия, реализм, нравственная ответственность, метажанр.
Mazkur maqolada ta’lim sohasidagi xalqaro hamkorlikning mazmun-mohiyati, uning asosiy yo‘nalishlari, imkoniyatlari va afzalliklari yoritilgan. Akademik almashinuv dasturlari, qo‘shma ta’lim dasturlari, ilmiy tadqiqotlar hamkorligi va raqamli ta’lim tizimining kengayishi xalqaro hamkorlikning muhim shakllari sifatida tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada O‘zbekiston ta’lim tizimi misolida xalqaro hamkorlik natijalari ochib berilgan. Tadqiqot natijalari xalqaro hamkorlikning ta’lim sifatini oshirish, innovatsion o‘quv jarayonlarini joriy etish va malakali kadrlar tayyorlashda muhim rol o‘ynashini ko‘rsatadi.
Xalqaro hamkorlik, ta’lim, akademik almashinuv, qo‘shma dastur, ilmiy loyiha, globallashuv, innovatsion texnologiya, raqamli ta’lim, O‘zbekiston.
TA’LIM JARAYONIDA MASOFAVIY O‘QITISH TEXNOLOGIYASINI QO‘LLASH
Maqolada masofaviy o‘qitishning afzalliklari, texnologik imkoniyatlari va dunyo bo‘yicha rivojlanishi yoritilgan. Pandemiya davrida bu tizimning ahamiyati, maktab va kollejlarda onlayn darslar keng joriy etilishi asoslab o‘tilgan. Ta’lim sifatini ta’minlash uchun raqamli strategiya ishlab chiqish muhimligi va shuningdek, masofaviy ta’lim uzluksiz, moslashuvchan va global ta’lim imkoniyatlarini ochib berishi keltirib o‘tilgan.
Masofaviy o‘qitish, raqamli strategiya, EdTech, pedagogik texnologiyalar, jonli masofaviy darslar, ta’lim sifati, pandemiya.
NAZORAT OSTIDAGI SHAXSLARGA NISBATAN O‘RNATILGAN CHEKLOV, HUQUQ VA MAJBURIYATLARNING JAZONI O‘TASHDAGI O‘RNI
Ushbu maqolada, davlatimizda so‘nggi yillarda jinoyat ijroiya huquqi sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar, bu tizimni rivojlantirishga qaratilayotgan islohotlar va hozirgi kundagi mavjud ayrim muammolar, ozodlikdan mahrum qilish bilan bog‘liq bo‘lmagan jazolarni ijro etishda nazorat ostidagi shaxslarning huquqlari hamda erkinlari ularga yuklatilgan majburiyatlar, ularning jazoni ijro etishdagi o‘rni va ahamiyati hamda bu boradagi muammolarni bartaraf etish borasidagi takliflar yoritib berilgan.
probatsiya, probatsiya nazoratidagi shaxs, ozodlikdan mahrum qilish bilan bog‘liq bo‘lmagan jazo, mahkumning huquqiy holati, axloq tuzatish ishlari, ozodlikni cheklash, majburiy jamoat ishlari, muayyan huquqdan mahrum qilish.
O‘ZBEKISTON FUQAROLARINING QONUNCHILIK TASHABBUSI HUQUQI: AMALIY AHAMIYATI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI
Mazkur maqolada O‘zbekiston fuqarolarining qonunchilik tashabbusi huquqi konstitutsiyaviy norma sifatida belgilangani holda, uning amaldagi ijrosi, mavjud muammolar xalqaro tajriba bilan taqqoslangan holda tahlil qilingan. Qonunchilik tashabbusining amaliy mexanizmlari yetarlicha shakllanmagani, elektron platforma va reglamentlarning yo‘qligi ushbu institutning to‘liq ishlashini cheklayotgani ko‘rsatib berilgan. Shu bilan birga Shveytsariya va Avstriya tajribasi asosida taklif va tavsiyalar ilgari surilgan.
Konstitutsiya, qonunchilik tashabbusi, demokratik ishtirok, parlament, elektron imzo.
MAKTABGACHA TA’LIM MUASSASALARI INTERYERLARINI LOYIHALASHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim muassasalari interyerlarini loyihalashda innovatsion texnologiyalarning o‘rni, ularning ta’lim jarayoniga ta’siri, psixologik hamda pedagogik jihatdan samaradorlik omillari yoritiladi. Zamonaviy dizayn yondashuvlari, raqamli va interfaol texnologiyalar, ekologik xavfsiz materiallar, smart-makonlar, sensoriya rivojlantiruvchi elementlar va STEAM yo‘nalishlari bilan integratsiyalangan interyer yechimlari tahlil qilinadi. Shuningdek, dunyo tajribasi (Finlandiya, Yaponiya, Janubiy Koreya, AQSH) va O‘zbekiston maktabgacha ta’lim tizimidagi yangilanishlar solishtirilib, samarali dizayn modelining nazariy-amaliy asoslari ishlab chiqiladi.
maktabgacha ta’lim, interyer dizayni, innovatsion texnologiyalar, raqamli makon, sensor rivojlanish, kognitiv muhit, smart-interyer, STEAM ta’lim, zamonaviy pedagogika, ergonomika.
SAMARALI MULOQOT USULLARI, UNING INSON HAYOTIDAGI O‘RNI VA AHAMIYATI
Ushbu maqolada samarali muloqot usullari, uning inson hayotidagi o‘rni va ahamiyati haqida uslubiy tavsiyalar yoritilgan.
samarali muloqot, imo-ishora, madaniyat, yosh avlod, ekspressiv, tana a’zolari, yozuvlar, muomala...
ISLAM: THE RELIGION OF HUMAN VALUES AND COMPASSION
Islam places profound emphasis on mercy, universal ethical values, and social responsibility, forming a comprehensive framework for moral behavior. This study employs a qualitative approach, including literature review, thematic analysis, and case studies, to explore how these principles manifest in both scriptural teachings and contemporary practice. Analysis reveals that mercy, as emphasized in the Qur’an and Hadith, guides interpersonal conduct and ethical decision-making. Universal ethical principles, such as justice, human dignity, and moral responsibility, are consistently promoted and applied in community governance and social initiatives. Institutionalized social responsibility, exemplified through zakat, voluntary charity, and community development projects, demonstrates the practical implementation of Islamic ethics. The findings indicate that Islamic teachings provide a coherent, actionable moral framework capable of shaping individual character and fostering communal welfare. These principles are relevant for understanding ethical conduct in modern societies and have potential implications for interfaith dialogue, social policy, and global ethical discourse.
Islam, mercy, ethical principles, zakat, Qur’an, hadith, sadaqah, faith, Muslim communities
USMON AZIM SHEʼRIYATIDA QOʻLLANILGAN MUROJAAT BIRLIKLARI VA ATOV GAPLAR
Ushbu maqolada murojaat birliklari va atov gaplarning qanday qoʻllanish,i ularning sheʼriyatda ifodalanishi Usmon Azim sheʼriyati orqali koʻrsatib oʻtilgan. Atov gaplar va murojaat birliklari turlari misollar bilan keng yoritilgan. Usmon Azimning sheʼrlarida atov gaplar va murojaat birliklarining oʻrni va ularning emotsional ekspressivligi izohlangan.
atov gaplar, murojaat birliklari, nutqiy ekspressiv birliklar , emotsional vositalar, sheʼriy kommunikativ vositalar.
ОБРАЗОВАНИЕ КАК СТРАТЕГИЧЕСКИЙ ФАКТОР УСТОЙЧИВОГО РАЗВИТИЯ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН В КОНТЕКСТЕ ТРЕТЬЕГО РЕНЕССАНСА
В статье рассматривается роль образования в создании «Нового Узбекистана» как основы Третьего Ренессанса и устойчивого развития страны. Опираясь на исторический опыт Первого и Второго Ренессансов, автор показывает закономерность цикличного возрождения цивилизаций и особый вклад узбекских учёных и мыслителей в мировую науку и культуру. Особое внимание уделено современным образовательным реформам, закреплённым в стратегии «Узбекистан – 2030», направленным на развитие человеческого капитала, инноваций и цифровых технологий. Делается вывод, что образование является главным фактором национального прогресса, обеспечивающим процветание и достойное место Узбекистана в глобальном сообществе.
образование, Новый Узбекистан, Третий Ренессанс, устойчивое развитие, человеческий капитал, инновации, цифровая трансформация.
LAKUNA TUSHUNCHASINING LINGVISTIK MAZMUNI
Ushbu maqolada lakuna tushunchasining mazmuni, tabiati, turlari va lisonlararo hamda madaniyatlararo tafovutlarni aks ettirishdagi o‘rni yoritiladi. Lakunalarning lingvokulturologiyadagi ahamiyati, ularni tadqiq qilish metodlari hamda tarjima jarayonidagi muammolar tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, lakunalar nafaqat lug‘aviy bo‘shliq sifatida, balki xalq mentaliteti va dunyoqarashini aks ettiruvchi muhim lingvokulturologik birlik sifatida talqin qilinadi.
lakuna, xalq mentaliteti, kommunikatsiya, milliy madaniyat, elektron korpus.
O’ZBEKISTON FARMASEVTIKA BOZORIDA KAPSULA DORI SHAKLLARINI TUTGAN O’RNI.
Mazkur ilmiy ishda O‘zbekiston farmasevtika bozorida kapsula dori shakllarining ulushi, ahamiyati va rivojlanish tendensiyalari tahlil qilingan. Tadqiqotda kapsula shaklidagi dori vositalarining afzalliklari — biologik o‘zlashtirilishi yuqoriligi, dozalashning aniqligi, bemor uchun qulayligi hamda texnologik ishlab chiqarish jarayonining soddaligi — bozor talabining ortishiga sabab bo‘layotgani ko‘rsatib berilgan. Respublika bozorida mahalliy va import kapsula preparatlarining nisbati, asosiy terapevtik guruhlardagi kapsula shakllari ulushi, shuningdek, ularning iqtisodiy samaradorligi tahlil etilgan. So‘nggi yillarda mahalliy farmasevtika korxonalarida kapsula ishlab chiqarish texnologiyalarini modernizatsiya qilish, gelatin va HPMC kapsula qobig‘i ishlab chiqarish yo‘nalishining kengayishi, generik kapsula preparatlari ulushining oshishi kabi jarayonlar bozorning muhim tarkibiy o‘zgarishlari sifatida ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston farmasevtika sanoatida kapsula dori shakllarining istiqbolda yanada kengayib borishi, import o‘rnini bosish va eksport salohiyatini oshirishda muhim omil bo‘lib xizmat qilishini tasdiqlaydi.
kapsula dori shakllari, jelatin kapsulalar, jenerik preparatlar, original preparatlar, bozor ulushi, dori vositalari assortimenti.
ЗООМЕТАФОРА В ЧЕХОВСКОЙ ПРОЗЕ: НАЦИОНАЛЬНО-КУЛЬТУРНЫЕ ОСОБЕННОСТИ ВОСПРИЯТИЯ
Статья посвящена изучению национально-культурной специфики восприятия зоометафор в прозе А. П. Чехова. Зоометафора рассматривается как важный элемент художественной системы писателя, отражающий этнокультурные стереотипы, ценностные установки и коллективные представления русской языковой картины мира. На основе анализа произведений Чехова выявляются функции зоометафор в психологической характеристике персонажей, создании социальной типизации, реализации сатирико-иронического потенциала текста и выражении гуманистического мировоззрения автора. Показано, что чеховская зоометафорика опирается на фольклорные источники, устойчивые народные символы и культурную память русского общества.
зоометафора; А. П. Чехов; национально-культурная специфика; идиостиль; культурная символика; фольклор; русская языковая картина мира,этическая оценка, этические нормы, этическая интерпретация образа
AYOLLAR VA YOSHLARNI HUDUDDA YASHIL IQTISODIY TADBIRKORLIK FAOLIYATIGA TAYYORLASHDA O‘QUV MARKAZLARINING ROLI
Maqolada O‘zbekistonning yashil iqtisodiyotga o‘tish jarayonida ayollar va yoshlarning o‘rni, ular uchun yaratilayotgan imkoniyatlar hamda hududiy o‘quv markazlarining samaradorligi tahlil qilinadi. Gender va yoshga moslashtirilgan o‘quv dasturlarining tadbirkorlik faolligini oshirishdagi ta’siri, ekologik biznes modellarini o‘zlashtirish jarayoni, raqamli ko‘nikmalar, moliyaviy savodxonlik va “yashil startaplar”ni rivojlantirishga qo‘shgan hissasi yoritiladi. Tadqiqot natijalari o‘quv markazlari faoliyati barqaror yashil iqtisodiyot siyosatini qo‘llab-quvvatlayotganini ko‘rsatadi.
yashil iqtisodiyot, ayollar tadbirkorligi, yoshlar siyosati, gender yondashuv, o‘quv markazlari, ekologik biznes, yashil startaplar, raqamli savodxonlik, barqaror rivojlanish.