Vol. 2 No. 4 (2026), Articles
Vol. 2 No. 4 (2026)

ЖИНОЯТ НАТИЖАСИДА ЕТКАЗИЛГАН ЗАРАРНИ ҚОПЛАШНИНГ ФУҚАРОЛИК-ҲУҚУҚИЙ ЖИҲАТЛАРИ

Articles
Published 2026-01-25
С.Б.Файзиев
Ўзбекистон Республикаси Ҳуқуқни муҳофаза қилиш академияси магистратура босқичи тингловчиси
PDF

Keywords

жиноят, зарарни қоплаш, фуқаролик-ҳуқуқий жавобгарлик, мол-мулкий зарар, маънавий зарар, жабрланувчи, компенсация, фуқаролик даъвоси, суд амалиёти, ҳуқуқий ҳимоя.

Abstract

Мазкур мақолада жиноят натижасида етказилган зарарни қоплашнинг фуқаролик-ҳуқуқий жиҳатлари ҳар томонлама таҳлил қилинади. Жиноят оқибатида шахснинг мол-мулки, ҳаёти ёки соғлиғига етказилган зарарни қоплашда фуқаролик ҳуқуқи нормаларининг ўрни ва аҳамияти ёритилади. Зарарни қоплашнинг ҳуқуқий асослари, шартлари ва шакллари, жавобгарликни келтириб чиқарувчи ҳолатлар ҳамда жабрланувчининг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш механизмлари кўриб чиқилади. Шунингдек, фуқаролик-ҳуқуқий жавобгарликнинг жиноят-ҳуқуқий жавобгарлик билан ўзаро боғлиқлиги, суд амалиётидаги муаммолар ва уларни бартараф этиш йўллари илмий-назарий ва амалий жиҳатдан таҳлил этилади. Тадқиқот натижалари зарарни қоплаш институтини такомиллаштиришга қаратилган илмий хулосалар ва амалий таклифларни ишлаб чиқишга хизмат қилади.

PDF

References

1. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2016 йил 27 декабрдаги «Жиноят натижасида етказилган мулкий зиённи қоплашга оид қонунчиликни қўллаш бўйича суд амалиёти тўғрисида»ги 26-сонли қарори.

2. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2000 йил 28 апрелдаги «Маънавий зарарни қоплаш тўғрисидаги қонунларни қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида»ги қарори.

3. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси. (Ўзбекистон Республикаси қонуни билан қабул қилинган, амалдаги таҳрир).

4. Мирзаев Т., ва бошқ. Ўзбек тилининг изоҳли луғати: 2-жилд. — Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2006. — 265 бет.

5. Хамрақулов Б. М. Маънавий зарарни қоплашнинг ҳуқуқий тартибга солиниши муаммолари: юридик фанлар номзоди диссертацияси автореферати. — Тошкент: ТДЮИ, 2008. — 65 бет.

6. Кравцова С. В. Жиноят-процессуал ҳуқуқида фуқаролик даъвогари ва фуқаролик жавобгарининг дастлабки тергов босқичидаги процессуал мақоми: тушунчаси, моҳияти ва вужудга келиш асослари: юридик фанлар номзоди диссертацияси автореферати. — Санкт-Петербург: Россия ИИВ Санкт-Петербург университети, 2003. — 310 бет.

7. Рустамбоев М. Х. Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексига шарҳлар. Умумий қисм / Б. М. Мустафоевнинг умумий таҳрири остида. — Тошкент: ILM ZIYO, 2006. — 608 бет.

8. Халқаро конвенциялар инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва жиноятчиликка қарши кураш соҳасида: халқаро декларациялар тўплами / тузувчи: Ю. С. Пулатов. — Тошкент: Шарқ, 1995. — 350 бет.

9. Галимов Т. Р. Россия жиноят суд иш юритувида фуқаролик даъвосини исботлаш субъектлари: юридик фанлар номзоди диссертацияси автореферати. — Челябинск: УдмДУ ҳузуридаги Ҳуқуқ, ижтимоий бошқарув ва хавфсизлик институти, 2006. — 9-бет.

10. Божьев В. Жиноят жараёнида фуқаролик даъвоси // Қонунийлик. — Москва, 2004. — № 7. — 168 бет.

11. Самитов М. Р. Россия жиноят процессида фуқаролик даъвосини кўриб чиқиш ва ҳал этиш тартиби: юридик фанлар номзоди диссертацияси автореферати. — Челябинск: УдмДУ ҳузуридаги Ҳуқуқ, ижтимоий бошқарув ва хавфсизлик институти, 2006. — 261 бет.