SUBTITR TARJIMASIDA TARJIMONNING O’RNI
PDF

Keywords

Audiovizual tarjima, subtitrlash, dublyaj, voice-over, surdotarjima, audiodescription, multimodal tarjima, madaniy moslashtirish, subtitrlash strategiyalari

Abstract

Ushbu maqola audiovizual tarjima (AVT) jarayonini, uning asosiy turlari va subtitrlashning murakkab jihatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. AVT matn, tasvir, tovush va harakatni birlashtirgan multimodal kontentni boshqa til va madaniyatga moslashtirish jarayoni sifatida tavsiflanadi. Maqolada subtitr, dublyaj, voice-over, surdotarjima va audiodescription kabi AVT turlari hamda ularning texnik, lingvistik va madaniy xususiyatlari yoritilgan. Subtitrlash jarayoni, uning vaqt cheklovi, belgilar soni, ekran joylashuvi, audio-vizual elementlar bilan uyg‘unligi va tarjimonning lingvistik, madaniy va pragmatik kompetensiyalari tahlil qilinadi. Shuningdek, turli janr va kontekstlarda subtitrlash strategiyalari misollar orqali ko‘rsatiladi. Tadqiqot tarjimonning subtitr mazmunini auditoriyaga moslashtirishdagi muhim rolini, qisqartirish, soddalashtirish, madaniy moslashtirish va dialog ritmini saqlash kabi professional kompetensiyalarini ta’kidlaydi. Maqola AVT sohasida tarjimonning nazariy bilimlari va amaliy ko‘nikmalarini chuqurlashtirishga qaratilgan.

PDF

References

1. Unsal, G. (2017). Article: Audio-visual translation: Subtitling.

2. Díaz Cintas, J., & Remael, A. (2014). Audiovisual translation: Subtitling. Routledge.

3. Gambier, Y. (1994). The position of audiovisual translation in translation studies. John Benjamins.

4. Gottlieb, H. (1997). Subtitling: A new university discipline. In D. Delabastita (Ed.), Traductology: New perspectives (pp. 161–175). John Benjamins.

5. Ivarsson, J., & Carroll, M. (1998). Subtitling. Simrishamn: Transedit.

6. Neves, J. (2005). Subtitling for the deaf and hard-of-hearing. (Doctoral dissertation, University of Leeds).

7. Pedersen, J. (2011). Subtitling norms for television: An exploration focussing on extralinguistic cultural references. (Doctoral dissertation, University of Copenhagen).

8. Movlanova, R. M. (2024). Audiovizual tarjima va subtitrlashning lingvistik va madaniy jihatlari.