Keywords
Abstract
Aденоид вегетацияси болаларда юқори нафас йўлларининг энг кўп учрайдиган патологик ҳолатларидан биридир ва нафас олишнинг қийинлашиши, ночормон сўрилиши, отитлар ва уйқу апноэ синдромига сабаб бўлади. Охирги йилларда аденоид тўқимасини қисқартириш ёки хирургик аденотомиядан ташқари, консерватив даволаш усуллари, хусусан, назал кортикостероидлар (НКС) алоҳида аҳамият касб этмоқда. НКСнинг асосий таъсири яллиғланиш медиаторларини сусайтириш, лимфоид тўқима гиперплазиясини камайтириш ва аденоидлар ҳажмини физиологик тарзда қисқартиришдир. Адабиётлар таҳлилига кўра, мометазон, будесонид ва флутиказон каби препаратлар 4–12 ҳафта давомида қўлланганда аденоид тўсилиши даражасида сезиларли пасайиш, хоаналар очилишининг яхшиланиши ва клиник симптомларнинг тўлиқ ёки қисман бартараф бўлишини таъминлайди. НКС хирургия эҳтиёжини 30–45% гача камайтириши аниқланган. Шу билан бирга, уларнинг хавфсизлик профили юқори, маҳаллий ва системавий ножўя таъсирлари жуда кам учрайди. Мақолада замонавий тадқиқотлар асосида НКСнинг самарадорлиги, механизмлари, фойдаланиш алгоритмлари ва амалиётдаги ўрни ёритилади. Таҳлил натижалари НКСни аденоид гипертрофиясининг I–II даражасида биринчи босқичда қўллаш тактикаси мақбул эканини кўрсатади.
References
Hu Y. et al. Efficacy of intranasal corticosteroids in adenoid hypertrophy: Meta-analysis. Int J Pediatr Otorhinolaryngol. 2021.
2. Zhang L. et al. Nasal steroids in children with adenoid hypertrophy: review. Clin Pediatr. 2017.
3. Sadeghi M. et al. Mometasone in treatment of adenoid hypertrophy: RCT. Pediatr Allergy Immunol. 2018.
4. Prieto J. Intranasal steroids as alternative to adenoidectomy. Allergy. 2019.
5. Delgado A. et al. Surgery avoidance with steroids. Pediatr Otorhinolaryngol. 2016.
6. Timmermans R. Long-term safety of nasal corticosteroids. Clin Endocrinol. 2020.
7. Lee K. Role of steroids in upper airway lymphoid hyperplasia. J Allergy Clin Immunol. 2015.
8. Fernandes M. Fluticasone in pediatric airway obstruction. Chest. 2014.
9. Luo Q. Steroid impact on lymphoid proliferation. Immunology. 2016.
10. Rossi M. Nasal steroid mechanisms in AR and AH. Pediatr Immunol. 2020.
11. George S. Adenoid morphology changes after steroids. ENT J. 2019.
12. Chen R. Comparative analysis of budesonide and fluticasone. Clin Pharmacol. 2022.
13. Angelo P. Steroid therapy in sleep-disordered breathing. Sleep Med. 2018.
13. Carson J. ICS in pediatric ENT disorders review. Curr Opin Pediatr. 2023.