Abstract
Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston Respublikasida “Yashil xarita” indikatorlarini ishlab chiqish zaruriyati hamda uning ilmiy-metodologik asoslari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqotning asosiy maqsadi — mamlakat hududlarining ekologik, iqtisodiy va ijtimoiy ko‘rsatkichlarini birlashtirgan holda ularning barqaror rivojlanish darajasini aniqlovchi yagona tizimni ishlab chiqish zarurligini ilmiy asoslashdan iboratdir.“Yashil xarita” (Green Map) — bu ma’lum hududlar kesimida ekologik holat, tabiiy resurslardan foydalanish samaradorligi, iqtisodiy faollik va aholi hayot sifati darajasini ifodalovchi integratsiyalashgan indikatorlar yig‘indisidir [1].O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi PQ–4477-son qarorida mamlakatda yashil iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi belgilab berilgan bo‘lib, unda ekologik ko‘rsatkichlarni raqamlashtirish va tahlil mexanizmini shakllantirish ustuvor yo‘nalishlardan biri sifatida qayd etilgan [2]. Ushbu hujjat “Yashil xarita” konsepsiyasini amaliyotda tatbiq etish uchun muhim huquqiy asos vazifasini bajaradi.Davlat statistika qo‘mitasi tomonidan to‘planayotgan ekologik ma’lumotlar — havo sifati, suv resurslaridan foydalanish hajmi, chiqindilarni qayta ishlash darajasi va boshqa ko‘rsatkichlar — yashil xarita indikatorlarini shakllantirishda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi [3].Xalqaro miqyosda “Yashil xarita” g‘oyasi BMT, OECD va Yevropa ekologiya agentliklari tomonidan ilgari surilgan bo‘lib, u barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishda tahliliy vosita sifatida keng qo‘llanadi.
References
.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Yashil iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi to‘g‘risida”gi PQ–4477-son Qarori. 2019-yil 4-oktabr.
2.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2019–2030-yillarda yashil iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi” bo‘yicha qarori. Toshkent: Prezident Administratsiyasi, 2019.
3.Birlashgan Millatlar Tashkiloti. Sustainable Development Goals (SDGs). New York: UNDP, 2015.
4.OECD. Green Growth Indicators 2023. Paris: Organisation for Economic Co-operation and Development, 2023.
5.O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Ekologik ko‘rsatkichlar bo‘yicha yillik hisobotlar to‘plami. Toshkent: 2024.
6.UNEP (United Nations Environment Programme). Global Environment Outlook Report 2023. Nairobi: UNEP Publishing, 2023.
7.Jahon Banki. World Development Indicators: Environmental Sustainability Section. Washington D.C.: World Bank Group, 2023.
8.OECD. Measuring the Green Transformation: Methodological Framework. Paris: OECD Publishing, 2022.
9.O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi. Yillik ekologik hisobot. Toshkent, 2024.
10. ArcGIS. Environmental Mapping and Spatial Data Analysis User Guide. California: Esri Press, 2022.
11. Jahon banki. Renewable Energy in Central Asia: Regional Assessment Report. Washington D.C.: World Bank, 2022.
12.UNEP. Renewable Energy Progress Report 2023. Nairobi: UNEP, 2023.