O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA "YASHIL XARITA" INDIKATORLARINI SHAKLLANTIRISHNING ILMIY-METODIK ASOSLARI
DOI
PDF

Keywords

yashil xarita, ekologik indikator, barqaror rivojlanish, raqamli monitoring, O‘zbekiston, hududiy tahlil.

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston Respublikasida “Yashil xarita” indikatorlarini ishlab chiqish zaruriyati hamda uning ilmiy-metodologik asoslari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqotning asosiy maqsadi — mamlakat hududlarining ekologik, iqtisodiy va ijtimoiy ko‘rsatkichlarini birlashtirgan holda ularning barqaror rivojlanish darajasini aniqlovchi yagona tizimni ishlab chiqish zarurligini ilmiy asoslashdan iboratdir.“Yashil xarita” (Green Map) — bu ma’lum hududlar kesimida ekologik holat, tabiiy resurslardan foydalanish samaradorligi, iqtisodiy faollik va aholi hayot sifati darajasini ifodalovchi integratsiyalashgan indikatorlar yig‘indisidir [1].O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi PQ–4477-son qarorida mamlakatda yashil iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi belgilab berilgan bo‘lib, unda ekologik ko‘rsatkichlarni raqamlashtirish va tahlil mexanizmini shakllantirish ustuvor yo‘nalishlardan biri sifatida qayd etilgan [2]. Ushbu hujjat “Yashil xarita” konsepsiyasini amaliyotda tatbiq etish uchun muhim huquqiy asos vazifasini bajaradi.Davlat statistika qo‘mitasi tomonidan to‘planayotgan ekologik ma’lumotlar — havo sifati, suv resurslaridan foydalanish hajmi, chiqindilarni qayta ishlash darajasi va boshqa ko‘rsatkichlar — yashil xarita indikatorlarini shakllantirishda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi [3].Xalqaro miqyosda “Yashil xarita” g‘oyasi BMT, OECD va Yevropa ekologiya agentliklari tomonidan ilgari surilgan bo‘lib, u barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishda tahliliy vosita sifatida keng qo‘llanadi.

DOI
PDF

References

.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Yashil iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi to‘g‘risida”gi PQ–4477-son Qarori. 2019-yil 4-oktabr.

2.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2019–2030-yillarda yashil iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi” bo‘yicha qarori. Toshkent: Prezident Administratsiyasi, 2019.

3.Birlashgan Millatlar Tashkiloti. Sustainable Development Goals (SDGs). New York: UNDP, 2015.

4.OECD. Green Growth Indicators 2023. Paris: Organisation for Economic Co-operation and Development, 2023.

5.O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Ekologik ko‘rsatkichlar bo‘yicha yillik hisobotlar to‘plami. Toshkent: 2024.

6.UNEP (United Nations Environment Programme). Global Environment Outlook Report 2023. Nairobi: UNEP Publishing, 2023.

7.Jahon Banki. World Development Indicators: Environmental Sustainability Section. Washington D.C.: World Bank Group, 2023.

8.OECD. Measuring the Green Transformation: Methodological Framework. Paris: OECD Publishing, 2022.

9.O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi. Yillik ekologik hisobot. Toshkent, 2024.

10. ArcGIS. Environmental Mapping and Spatial Data Analysis User Guide. California: Esri Press, 2022.

11. Jahon banki. Renewable Energy in Central Asia: Regional Assessment Report. Washington D.C.: World Bank, 2022.

12.UNEP. Renewable Energy Progress Report 2023. Nairobi: UNEP, 2023.