Abstract
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining ta’lim
motivatsiyasini boshqarishning pedagogik asoslari va samarali usullari tahlil qilingan.
Boshlang‘ich ta’lim bosqichida o‘quvchilarning bilim olishga bo‘lgan qiziqishi, o‘quv
faoliyatiga munosabati, muvaffaqiyatga intilishi va mustaqil faoliyat yuritish
ko‘nikmalarini shakllantirish muhim pedagogik vazifalardan biri hisoblanadi.
Tadqiqotda ta’lim motivatsiyasining ichki va tashqi omillari, o‘quvchining yosh va
individual xususiyatlari, o‘qituvchi–o‘quvchi munosabatlari hamda sinfdagi psixologik
muhitning motivatsiyaga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, motivatsiyani boshqarishda
muammoli ta’lim, o‘yin texnologiyalari, differensial topshiriqlar, rag‘batlantirish,
konstruktiv qayta aloqa, maqsad qo‘yish, o‘z-o‘zini baholash va refleksiya kabi
usullarning pedagogik imkoniyatlari asoslangan. Maqolada boshlang‘ich sinf
o‘quvchilarining ta’lim motivatsiyasini rivojlantirishning bosqichma-bosqich modeli
ham taklif etilgan.
References
Ryan R.M., Deci E.L. Self-Determination Theory and the Facilitation of Intrinsic
Motivation, Social Development, and Well-Being // American Psychologist. 2000. Vol.
55, No. 1. P. 68–78.
2. Hattie J. Visible Learning for Teachers: Maximizing Impact on Learning.
London: Routledge, 2012.
3. Deci E.L., Ryan R.M. Self-Determination Theory: Basic Psychological Needs in
Motivation, Development, and Wellness. New York: Guilford Press, 2017.
4. Bureau J.S., Howard J.L., Chong J.X.Y., Guay F. Pathways to Student
Motivation: A Meta-Analysis of Antecedents of Autonomous and Controlled
Motivations // Review of Educational Research. 2022. Vol. 92, No. 1. P. 46–72.
5. Toste J.R., Didion L., Peng P., Filderman M.J., McClelland A.M. A Meta
Analytic Review of the Relations between Motivation and Reading Achievement for
K-12 Students // Review of Educational Research. 2020. Vol. 90, No. 3. P. 420–456.
6. Koenka A.C., Linnenbrink-Garcia L., Moshontz H., Atkinson K.M., Sanchez
C.E., Cooper H. A Meta-Analysis on the Impact of Grades and Comments on Academic
Motivation and Achievement // Educational Psychology. 2021. Vol. 41, No. 7. P. 922
947.
7. OECD. The Triangle of Lifelong Learning: Strategies, Motivation, and Self
Belief. Paris: OECD Publishing, 2024.
8. OECD. Teacher Support for Student Learning. Paris: OECD Publishing, 2025.
9. OECD. Mindsets and Learning: How Believing in Personal Growth Is Linked to
Achievement. Paris: OECD Publishing, 2025.
10. O‘zbekiston Respublikasi. “Ta’lim to‘g‘risida”gi O‘RQ-637-son Qonun. 2020
yil 23-sentabr.