JAXON TAJRIBASI SHAXARSOZLIKDA AN’ANAVIY KAMQAVATLIK TADBIRKORLIK UYLARINI XUDUDDA JOYLASHUVI OMILLARI.
PDF

Keywords

shaharsozlik, an’anaviy kamqavatli uylar, tadbirkorlik uylari, hududiy joylashuv, joylashtirish omillari, funksional zonalashtirish, arxitektura-rejaviy yechimlar, transport infratuzilmasi, ijtimoiy infratuzilma, tabiiy-iqlimiy sharoit, ekologik barqarorlik.

Abstract

. Mazkur maqolada jahon tajribasi asosida shaharsozlikda an’anaviy kamqavatli tadbirkorlik uylarini hududda joylashtirishning asosiy omillari tahlil qilingan. Tadqiqotda kamqavatli turar joy va tadbirkorlik obyektlarini shahar hududida oqilona joylashtirish, ularning transport yo‘llari, ijtimoiy infratuzilma, savdo va xizmat ko‘rsatish obyektlari bilan o‘zaro bog‘liqligi hamda aholining kundalik ehtiyojlariga mosligi o‘rganilgan. Turli mamlakatlarning shaharsozlik tajribasi asosida hududning tabiiy-iqlimiy sharoiti, relyefi, aholi zichligi, transport qulayligi, funksional zonalashtirish, iqtisodiy samaradorlik va ekologik barqarorlik kabi omillarning kamqavatli tadbirkorlik uylarini joylashtirishdagi ahamiyati aniqlangan. arxitektura-shaharsozlik yechimlarini ishlab chiqishga xizmat qiladi.

PDF

References

1. Ahmedov, M. Q. O‘rta Osiyo me’morchiligi tarixi : Oliy o‘quv yurtlari uchun o‘quv qo‘llanma / Mas’ul muharrir Z. Hakimova. – Toshkent : O‘zbekiston nashriyoti, 1995. – 142 b. – ISBN 5-640-01616-7.

2. Воронина, В. Л. Народные традиции архитектуры Узбекистана. – Москва : Государственное издательство архитектуры и строительства, 1951. – 168 с.

3. Материалы по истории и теории архитектуры Узбекистана. Выпуск 1 : сборник статей / отв. ред. В. Л. Воронина. – Москва : Изд-во и типография Академии архитектуры СССР, 1950. – 102 с.

4. Пугаченкова, Г. А. Зодчество Центральной Азии. XV век. – Ташкент : Фан, 1981. – 232 с.

5. Писарчик, А. К. Народная архитектура Самарканда. – Москва : Наука, 1974. – 280 с.

6. Нильсен, В. А. У истоков современного градостроительства в Узбекистане. – Ташкент : Издательство литературы и искусства имени Г. Гуляма, 1988. – 208 с.

7. Pavlovskiy, E. N. Ocherki Samarkandskoy oblasti // Istoricheskiy Vestnik. – 1911. – Dekabr. – S. 850–870.

8. Sadiqova, S. N. Kontseptsiya vozrojdeniya sadovo-parkovogo iskusstva Temuridov v landshaftnoy arxitekture Uzbekistana : PhD dissertatsiyasi. – Toshkent, 2018. – 150 s.

9. Adilov, Z. O‘zbekiston shaharlari landshaft muhiti dizaynini kompleks tashkil etish : Monografiya. – Toshkent : Print World, 2021. – 172 b. – DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.6868071.

10. Raximov, K. D. Landshaft rejalashtirish : O‘quv qo‘llanma. – Toshkent : Barkamol fayz media, 2018. – 305 b. – ISBN 978-9943-5143-9-3.

11. Khushnazarova, M. G., Mardonova, X. A., Musayev, M. K., Tohirova, D. M. Short overview of the history of the Asian city Samarkand // Academic Research in Educational Sciences. – 2021. – Vol. 2, Issue 2. – ISSN 2181-1385.

12. Aituganova, N., Vileikis, O., Babaev, S., Ausín, J. O. Traditional Bukharian Houses and Mahallas: A Shared Vernacular Heritage at Risk // International Conference on Vernacular Heritage: Culture, People and Sustainability. – Valencia, 2022. – DOI: https://doi.org/10.4995/HERITAGE2022.2022.15605.

13. Xamidova, M. S. Temuriylar davrining Movarounnahrdagi me’moriy yodgorliklari tarixi : Monografiya. – Toshkent : Nodirabegim, 2024. – 153 b.

14. Samarqand Davlat Arxitektura va Qurilish Instituti. Me’morchilik va qurilish muammolari (Problemi arxitekturi i stroitelstva). – Samarqand, 2016. – № 1.

15. Samarqand Davlat Arxitektura va Qurilish Instituti. Me’morchilik va qurilish muammolari (Problemi arxitekturi i stroitelstva). – Samarqand, 2017. – № 4.

16. Samarqand Davlat Arxitektura va Qurilish Instituti. Me’morchilik va qurilish muammolari (Problemi arxitekturi i stroitelstva). – Samarqand, 2019. – № 4.

17. Krugmeier, P. Samarkand’s Mahallas: History and Culture Shape Living Urban Form. Part I – Introduction and Historical Context : tadqiqot hisoboti / University of Washington College of Built Environments. – Seattle : University of Washington, 2015. – 48 b.

18. Krugmeier, P. Samarkand’s Mahallas: History and Culture Shape Living Urban Form. Part II – Urban Structure and the Mahalla System : tadqiqot hisoboti / University of Washington College of Built Environments. – Seattle : University of Washington, 2015. – 52 b.

19. Krugmeier, P. Samarkand’s Mahallas: History and Culture Shape Living Urban Form. Part III – Traditional Housing and Spatial Organization : tadqiqot hisoboti / University of Washington College of Built Environments. – Seattle : University of Washington, 2017. – 57 b.

20. Krugmeier, P. Samarkand’s Mahallas: History and Culture Shape Living Urban Form. Part IV – Construction Methods and Material Culture : tadqiqot hisoboti / University of Washington College of Built Environments. – Seattle : University of Washington, 2017. – 61 b.

21. Krugmeier, P. Samarkand’s Mahallas: History and Culture Shape Living Urban Form. Part V – Economic and Social Dynamics of the Mahalla : tadqiqot hisoboti / University of Washington College of Built Environments. – Seattle : University of Washington, 2017. – 54 b.

22. Nosirov, J. Samarqand arxitektura va shaharsozligidagi madaniy o‘zgarishlar 1868–1917 yillar misolida // Oriental Renaissance: Innovative, Educational, Natural and Social Sciences. – 2025. – Vol. 5, № 1. – B. 153–158.

23. Holliss, F. Beyond Live/Work: The Architecture of Home-Based Work. – London ; New York : Routledge, 2015.

24. Sayers, J. Home Based Business // Encyclopaedia of New Venture Management / ed. M. R. Marvel. – London : Sage, 2012.

25. Kapasi, I., Galloway, L. Home-based Businesses: An Exploration of Business Model Heterogeneity // Journal of Business Models. – 2018. – Vol. 6, № 3. – P. 63–78.

26. Mason, C., Carter, S., Tagg, S. Invisible Businesses: The Characteristics of Home-Based Businesses in the United Kingdom. – Glasgow : University of Strathclyde, Hunter Centre for Entrepreneurship, Working Paper WP08-01, 2008.

27. Galloway, L., Kapasi, I. Rural Home-Based Businesses and Their Contribution to Rural Lives: An Exploratory Study. – Edinburgh : Heriot-Watt University, 2014.

28. Reuschke, D., Domecka, M. Policy Brief on Home-Based Businesses. OECD SME and Entrepreneurship Papers, № 11. – Paris : OECD Publishing, 2018.

29. Reuschke, D., Mason, C. The Engagement of Home-Based Businesses in the Digital Economy // Futures. – 2022. – Vol. 135. – Article 102542.

30. Huynh Tran Buu Loc, Dinh Quoc Phuong. Changes to Domestic Spaces and Home-Based Business in Ho Chi Minh City: A Case Study of Nguyen Thien Thuat Apartment Blocks // Home Cultures. – 2024. – Vol. 21, № 1. – P. 43–68. – DOI: 10.1080/17406315.2024.2347705.

31. Ayo-Odifiri, S. O., Emeana, R. C., Musa, A. W., Ukpabi, I. J., Ukah, O. T. An Investigation of Home-Based Businesses in Low-Income Residential Settlements of Owerri Urban, Nigeria // IOSR Journal of Humanities and Social Science. – 2022. – Vol. 27, Issue 1, Series 7. – P. 29–39.

32. Agarwal, S., Sing, T. F., Song, C., Zhan, J. Liberalizing Home-Based Business // Management Science. – 2024. – Vol. 70, № 12. – P. 8301–8321. – DOI: 10.1287/mnsc.2021.04232.

33. Schutjens, V., Mackloet, A., Korteweg, P. J. Home-Based Business: Exploring the Place Attachment of Entrepreneurs : paper presented at the ERSA Conference. – Volos, Greece, August 30 – September 3, 2006.

34. Chen, D. The Flexible Housing System in China and Home Working During the Covid-19 Pandemic and Beyond : Master Thesis. – Turin : Politecnico di Torino, Department of Architecture and Design, 2021.

35. Moughtin, C. Urban Design: Street and Square. 3rd ed. – Oxford : Architectural Press, 2003.