OLIY TA’LIMGA INVESTITSIYALARNING BANDLIK, DAROMAD VA RENTABELLIK KO‘RSATKICHLARIGA TA’SIRI: O‘ZBEKISTON MISOLIDA
PDF

Keywords

inson kapitali, oliy ta’lim, ROI, bandlik, ish haqi premiyasi, mehnat unumdorligi, ta’lim sifati.

Abstract

Maqolada oliy ta’limga kiritilgan inson kapitali investitsiyalarining ta’lim sifati, bandlik, daromadlar va mehnat unumdorligiga ta’siri tahlil qilingan. Xalqaro tadqiqotlar hamda milliy statistika ma’lumotlari asosida investitsiyalarning uch darajali qaytimi — xususiy, fiskal va institutsional ROI — bo‘yicha indikatorlar tizimi asoslangan. Tahlil oliy ma’lumotning bandlik darajasini 13,3 foiz punktga oshirishini va 55 foizlik ish haqi premiyasi berishini tasdiqlaydi. Muallifning hisob-kitoblariga ko‘ra, 2022–2026-yillarda oliy ta’lim sohasidagi ish haqi real hisobda 50,5 foizga o‘sgan. Ayni paytda bitiruvchilarning yarmidan ko‘pi past malaka talab qiladigan ish joylarida band bo‘lishi investitsiya qaytimidagi asosiy yo‘qotish manbai sifatida aniqlangan.

PDF

References

1. Becker, G. S. (1964). Human capital: A theoretical and empirical analysis, with special reference to education. University of Chicago Press.

2. McMahon, W. W. (2018). The total return to higher education: Is there underinvestment for economic growth and development? The Quarterly Review of Economics and Finance, 70, 90–111. https://doi.org/10.1016/j.qref.2018.05.005

3. Milliy statistika qo‘mitasi. (2026). O‘zbekiston Respublikasida o‘rtacha oylik nominal ish haqi: 2026-yil yanvar–iyun. Toshkent. https://stat.uz/img/press-relizlar/ish-haqi--eng-okhirgisi_p23581.pdf

4. Mincer, J. (1974). Schooling, experience, and earnings. National Bureau of Economic Research. https://www.nber.org/books-and-chapters/schooling-experience-and-earnings

5. OECD. (2023). PISA 2022 results (Volume I and II) — Country notes: Uzbekistan. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2022-results-volume-i-and-ii-country-notes_ed6fbcc5-en/uzbekistan_2bb94bf1-en.html

6. Psacharopoulos, G., & Patrinos, H. A. (2018). Returns to investment in education: A decennial review of the global literature. Education Economics, 26(5), 445–458. https://doi.org/10.1080/09645292.2018.1484426

7. World Bank. (2014). The skills road: Skills for employability in Uzbekistan. World Bank. https://documents1.worldbank.org/curated/en/744581468230693258/pdf/910100WP0P14350d000Uzbekistan0Final.pdf

8. World Bank. (2018). Uzbekistan education sector analysis. World Bank. https://documents1.worldbank.org/curated/en/379211551844192053/pdf/Uzbekistan-Education-Sector-Analysis.pdf

9. World Bank. (2021a). Youth employment in Uzbekistan: Opportunities and challenges. World Bank. https://documents1.worldbank.org/curated/en/666311634704762319/pdf/Youth-Employment-in-Uzbekistan-Opportunities-and-Challenges.pdf

10. World Bank. (2021b). Education excellence towards human capital and economic growth in Uzbekistan. World Bank. https://documents1.worldbank.org/curated/en/099630003032235055/pdf/P1745170e2a05e09a0ab2300654cdbfb6aa.pdf