Vol. 3 No. 1 (2026), Articles
Vol. 3 No. 1 (2026)

MANTIQIY KOMPETENTSIYA TUSHUNCHASI VA UNING PEDAGOGIK MOHIYATI

Articles
Published 2026-07-27
Sapayeva Shahodat
Ranch texnologiya universiteti magistranti
PDF

Keywords

mantiqiy kompetentsiya, kompetensiyaviy yondashuv, pedagogik mohiyat, mantiqiy tafakkur, tanqidiy fikrlash, analitik fikrlash, argumentatsiya, muammoli ta'lim, refleksiya, kreativ fikrlash, pedagogik texnologiyalar, ta'lim sifati, innovatsion ta'lim, mustaqil fikrlash, o'quv faoliyati.

Abstract

Mazkur maqolada mantiqiy kompetentsiya tushunchasining nazariy asoslari, uning pedagogik mohiyati hamda zamonaviy ta'lim tizimidagi o'rni ilmiy-pedagogik nuqtai nazardan tahlil qilingan. Mantiqiy kompetentsiyaning tarkibiy komponentlari, jumladan mantiqiy tafakkur, tanqidiy fikrlash, analitik tahlil, argumentatsiya, muammolarni hal qilish va refleksiv faoliyatning o'zaro bog'liqligi yoritilgan. Shuningdek, kompetensiyaviy yondashuv asosida mantiqiy kompetentsiyani shakllantirishning pedagogik shart-sharoitlari, interfaol metodlar, muammoli ta'lim, loyiha texnologiyalari va raqamli ta'lim vositalaridan foydalanishning samaradorligi tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari mantiqiy kompetentsiyani rivojlantirish o'quvchilarning mustaqil fikrlashi, ilmiy dunyoqarashi, ijodiy va tanqidiy tafakkuri hamda ta'lim sifati va akademik muvaffaqiyatini oshirishga xizmat qilishini ko'rsatadi. Maqolada mantiqiy kompetentsiyani rivojlantirishning konseptual modeli bo'yicha ilmiy xulosalar va amaliy tavsiyalar ham keltirilgan.

PDF

References

1. O‘zbekiston Respublikasining "Ta'lim to‘g‘risida"gi Qonuni. – Toshkent, 2020.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining ta'lim tizimini rivojlantirishga oid farmon va qarorlari. – Toshkent, 2019–2025.

3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Umumiy o‘rta ta'limning Davlat ta'lim standartlari. – Toshkent, 2022.

4. Ennis R. H. Critical Thinking. Upper Saddle River: Prentice Hall, 2015.

5. Lipman M. Thinking in Education. 2nd ed. Cambridge: Cambridge University Press, 2003.

6. OECD. The Definition and Selection of Key Competencies (DeSeCo): Executive Summary. Paris: OECD Publishing, 2005.

7. OECD. PISA 2022 Results. Volume I: The State of Learning and Equity in Education. Paris: OECD Publishing, 2023.

8. UNESCO. Reimagining Our Futures Together: A New Social Contract for Education. Paris: UNESCO Publishing, 2021.

9. Weinert F. E. Concept of Competence: A Conceptual Clarification. In: Rychen D. S., Salganik L. H. (Eds.). Defining and Selecting Key Competencies. Göttingen: Hogrefe & Huber, 2001.

10. De Bono E. Lateral Thinking: Creativity Step by Step. New York: Harper & Row, 1970.

11. Facione P. A. Critical Thinking: What It Is and Why It Counts. Insight Assessment, 2020.

12. Partnership for 21st Century Learning (P21). Framework for 21st Century Learning. Washington, DC, 2019.