Vol. 3 No. 1 (2026), Articles
Vol. 3 No. 1 (2026)

VALYUTA MAJBURIYATLARINI HISOBGA OLISH VA KURS FARQLARINI AKS ETTIRISH: NAZARIY VA AMALIY JIHATLAR

Articles
Published 2026-07-04
Ravupova Maxliyo Daminovna
Samarqand iqtisodiyot va servis instituti talabasi
Tashnazarov Samiddin Nizamovich
Samarqand iqtisodiyot va servis instituti, i.f.d. , Professor
PDF

Keywords

valyuta majburiyatlari, kurs farqlari, chet el valyutasi, IAS 21, buxgalteriya hisobi, moliyaviy hisobot, valyuta kursi, ijobiy kurs farqi, salbiy kurs farqi.

Abstract

Ushbu maqolada xo'jalik yurituvchi subyektlar faoliyatida valyuta majburiyatlarini buxgalteriya hisobi tizimida to'g'ri aks ettirishning ahamiyati ko'rib chiqiladi. Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari (XMHS), xususan IAS 21 «Valyuta kurslarining o'zgarishi ta'siri» talablari asosida chet el valyutasida ifodalangan majburiyatlarni baholash tartibi, kurs farqlarini tan olish usullari va ularning moliyaviy natijalarga ta'siri tahlil etiladi. Milliy buxgalteriya amaliyotidagi mavjud muammolar aniqlanib, ularni bartaraf etishga yo'naltirilgan tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari moliyachilar, buxgalterlar va moliyaviy boshqaruv sohasidagi mutaxassislar uchun amaliy ahamiyat kasb etadi.

PDF

References

1. International Accounting Standards Board. IAS 21 — The Effects of Changes in Foreign Exchange Rates. — London: IFRS Foundation, 2003 (revised 2023).

2. International Accounting Standards Board. IFRS 9 — Financial Instruments. — London: IFRS Foundation, 2014.

3. O'zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. BXMS 22 «Valyuta kurslari o'zgarishining ta'siri». — Toshkent, 2003.

4. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining «Buxgalteriya hisobi va auditorlik faoliyatini rivojlantirish chora-tadbirlari to'g'risida»gi qarori. — Toshkent, 2019.

5. Nobes C., Parker R. Comparative International Accounting. — 14th ed. — London: Pearson Education, 2020. — 528 p.

6. Doupnik T., Perera H. International Accounting. — 4th ed. — New York: McGraw-Hill Education, 2019. — 656 p.

7. Deloitte Touche Tohmatsu. IAS Plus: A Guide to IFRS — IAS 21 Foreign Currency Matters. — Deloitte Global, 2022.

8. Sodiqov A.X. Moliyaviy hisobotni tahlil qilish metodologiyasi. — Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2021. — 312 b.

9. Raximov B.O. O'zbekistonda xalqaro moliyaviy hisobot standartlariga o'tish muammolari // «Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar» ilmiy jurnali. — 2022. — №3. — B. 45–58.

10. PricewaterhouseCoopers. IFRS Manual of Accounting. — London: PwC, 2023. — 1842 p.