Abstract
Zamonaviy tibbiyotda dorivor o’simliklardan foydalanishga qiziqish tobora ortib bormoqda. Ayniqsa, ular asosida yangicha dorivor preparatlar yaratish yo’nalishida ilmiy izlanishlar kengaymoqda. Ushbu maqola ham ana shunday shifobaxsh dorivor o’simliklardan biri bo’lgan qalampir yalpiz ( Mentha piperita) haqida. Qalampir yalpiz ( Mentha piperita) ko’p yillik va xushbo’y o’simlik bo’lib, uning tijorat qiymati va o’ziga xos xushbo’yligi tufayli Yevropa, Amerika Qo’shma Shtatlari, Hindiston va O’rta yer dengizi mamlakatlarining mo’tadil mintaqasida o’stiriladi. Qalampir yalpiz ( Mentha piperita) isitma, shamollash, ovqat hazm qilish, viruslar va zamburug’larga qarshi, og;iz shilliq qavati hamda tomoq yallig’lanishini davolashda qo’llanilishi bilan mashxur. Ilmiy tadqiqotlar uning antioksidant, spazmolitik, mikroblarga qarshi, saratonga qarshi, radioprotektiv ta’sir, diabetga qarshi faollik kabi biologik ta’sirlar uchun ishlatilishi tasdiqlangan.
References
1. X.H.Xolmatov, O.Ahmedov. “Farmakognoziya 1-qism”. Toshkent. “Fan nashriyoti”.
2. T.Berdiyev, M.X.Hakimova, G.B.O’rmon dorivor o’simliklari. “ Sano-standart” nashriyoti-Toshkent
3. Sulaymonov I.J., Ergashev D.T. Dorivor o’simliklar yetishtirish texnologiyasi fanidan amaliy mashg’ulotlar. Namangan -2020.
4. Muhammadiyev A.U., Mamatqulova I.E. Mentha piperita o’simligining foydali xususiyatlari va yetishtirish texnologiyasi// Ilmiy maqolalar to’plami- 2024.
5. Ibragimova H. Qalampir yalpiz o’simligining tabobatda qo’llanilishi va dorivor xususiyatlari // Ilmiy xabarlar jurnali (Qo’qon DPI).-2025.