Abstract
Mazkur maqolada suv (H₂O), metanol (CH₃OH) va toluol (C₆H₅CH₃) suyuqliklarining 20–26°C harorat oralig‘ida yorug‘lik yutilish koeffitsientining o‘zgarishi eksperimental va nazariy jihatdan tadqiq qilinadi. Yorug‘likning suyuqlik muhitida tarqalishi va yutilishi optika, fotonika, kimyo, biologiya hamda sanoat texnologiyalarida muhim ahamiyatga ega. Tadqiqot davomida spektrofotometrik usul yordamida turli haroratlarda suyuqliklarning optik zichligi aniqlanib, Lambert–Beer qonuni asosida yutilish koeffitsientlari hisoblandi. Natijalar haroratning ortishi molekulalararo masofalarning o‘zgarishiga olib kelishi va buning natijasida yutilish koeffitsientining ma’lum darajada kamayishiga sabab bo‘lishini ko‘rsatdi. Olingan ma’lumotlar suv, metanol va toluolning optik xossalarini qiyosiy baholash imkonini beradi hamda optik sensorlar, spektroskopik tizimlar va sanoat monitoring qurilmalarini takomillashtirish uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
References
1. Optics. Hecht, E. (2017). Optics (5th ed.). Pearson Education, Boston. 648 p.
2. Principles of Optics. Born, M., & Wolf, E. (2019). Principles of Optics (7th ed.). Cambridge University Press. 952 p.
3. Fundamentals of Photonics. Saleh, B. E. A., & Teich, M. C. (2019). Fundamentals of Photonics (3rd ed.). John Wiley & Sons. 1200 p.
4. Optics. Ghatak, A. (2017). Optics (6th ed.). McGraw-Hill Education. 624 p.
5. Handbook of Optics. Bass, M. (Ed.). (2010). Handbook of Optics (3rd ed.). McGraw-Hill Professional.
6. CRC Handbook of Chemistry and Physics. Haynes, W. M. (Ed.). (2024). CRC Handbook of Chemistry and Physics (105th ed.). CRC Press.
7. National Institute of Standards and Technology. Physical Reference Data for Water, Methanol and Toluene Optical Properties. 2020–2025.
8. American Chemical Society. Journal of Physical Chemistry A. 2020–2025 yillardagi sonlar.
9. Royal Society of Chemistry. Physical Chemistry Chemical Physics. 2020–2025 yillardagi sonlar.
10. Elsevier. Optics and Laser Technology. 2020–2025 yillardagi sonlar.
11. Springer Nature. Applied Physics A. 2020–2025 yillardagi sonlar.
12. Optica. Applied Optics. 2020–2025 yillardagi sonlar.
13. IEEE Photonics Society. IEEE Photonics Journal. 2020–2025 yillardagi sonlar.
14. SPIE. Optical Engineering. 2020–2025 yillardagi sonlar.
15. Molecular Spectroscopy. McHale, J. L. (2017). Molecular Spectroscopy. CRC Press. 512 p.