Abstract
Yigirmanchi asr modernizmi kontekstida afsonaga qaytish G‘arb adabiyotida muhim estetik va falsafiy burilishni ifodalaydi. Tezisda modernist yozuvchilarning afsonaga murojaati zamonaviy dunyoning murakkabliklari, ma’naviy inqiroz va tarixiy travmalarni ifodalash vositasi sifatida tahlil qilinadi. Realistik usullarning cheklanganligi, sanoatlashtirish, ratsionalizm va urushlar natijasida yuzaga kelgan ma’no tuzilmalarining qulashi modernistlarni afsonaviy tilga yo‘naltirdi. Jeyms Freyzer va Karl Yung kabi olimlarning tadqiqotlari asosida afsona universal psixologik va madaniy haqiqatlarni aks ettiruvchi ramziy tizim sifatida qaraldi. T. S. Eliotning “mifologik usul” kontseptsiyasi orqali afsona zamonaviy hayotning tartibsizligiga shakl va izchillik berish vositasi sifatida talqin etiladi. Shuningdek, afsonaviy vaqtning siklik tabiati, jamoaviy ma’no va individual tajriba o‘rtasidagi bog‘liqlik, hamda afsonaning modernistik tajribalarga mos keluvchi moslashuvchan tuzilmasi tahlil qilinadi. Mifga qaytish nafaqat o‘tmishga nostaljik qarash, balki zamonaviylikni chuqurroq anglash va badiiy yangilanish strategiyasi sifatida izohlanadi.
References
Eliot, T. S. (1923). Ulysses, Order, and Myth. The Dial.
2. Frazer, J. G. (1890). The Golden Bough: A Study in Comparative Religion. Macmillan.
3. Jung, C. G. (1959). The Archetypes and the Collective Unconscious. Princeton University Press.
4. Jung, C. G. (1912). Psychology of the Unconscious. Moffat, Yard and Company.
5. Skaff, W. (1986). The Philosophy of T. S. Eliot: From Skepticism to a Surrealist Poetic, 1909-1927. University of Pennsylvania Press.
6. Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi. (2000-2005). Modernizm. Toshkent.